భూదాన్ భూముల వివాదంతో అట్టుడుకుతున్న ఖమ్మం
తెలంగాణలో ప్రస్తుతం హాట్ టాపిక్గా మారింది ఖమ్మం జిల్లా వెలుగుమట్ల భూదాన్ భూముల వివాదం. నగర శివారులో ఉన్న వినోబా నవోదయ కాలనీలో సుమారు 600కు పైగా ఇళ్లను అధికారులు భారీ పోలీసు బందోబస్తు మధ్య కూల్చివేయడం తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ఈ చర్యతో వందలాది కుటుంబాలు ఒక్కసారిగా నిరాశ్రయులయ్యాయి.
ప్రభుత్వం ఇది కోర్టు ఆదేశాల మేరకు చేసిన చట్టబద్ధ చర్య అని చెబుతుండగా, విపక్షాలు పేదలపై దౌర్జన్యం అంటూ విమర్శిస్తున్నాయి.
భూదాన్ ఉద్యమం నుంచి మొదలైన కథ (1950ల కాలం)
1950లలో ఆచార్య వినోబా భావే ప్రారంభించిన భూదాన్ ఉద్యమంలో భాగంగా భూస్వాములు పేదల కోసం భూములను దానం చేశారు. ఖమ్మం వెలుగుమట్లలోని కొన్ని సర్వే నంబర్ల భూములు కూడా భూదాన్ బోర్డుకు అప్పగించబడ్డాయి.
ఈ భూములను పేదలకు మాత్రమే వినియోగించాలి కానీ వ్యక్తిగత విక్రయాలు లేదా ప్రైవేట్ హక్కులు ఉండవు అనే నిబంధనలు అమల్లో ఉన్నాయి.
2014 తర్వాత ప్రారంభమైన కేటాయింపుల వివాదం
స్థానికుల ప్రకారం:
- 2014 ప్రాంతంలో కొందరు మధ్యవర్తులు ప్లాట్లు ఇస్తామని చెప్పి
- ఒక్కొక్కరికి 100 గజాల స్థలం కేటాయించినట్లు పత్రాలు ఇచ్చారు
- ప్రజల నుంచి ₹40,000 నుంచి ₹1 లక్ష వరకు డబ్బులు వసూలు చేసినట్లు విచారణలో బయటపడింది.
అయితే అధికారిక రికార్డుల్లో అలాంటి కేటాయింపులు లేవని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
2019–2023: కోర్టు కేసులు మరియు కాలనీ అభివృద్ధి
ఇక్కడ నివసిస్తున్న కుటుంబాలు:
- విద్యుత్, నీటి సౌకర్యాల కోసం హైకోర్టును ఆశ్రయించాయి
- కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రాథమిక సౌకర్యాలు కల్పించాలని కోర్టు సూచనలు కూడా వచ్చాయి
ఈ కాలంలో గుడిసెలు క్రమంగా పక్కా ఇళ్లుగా మారి పెద్ద కాలనీగా రూపుదిద్దుకుంది.
జనవరి 17, 2026 – ఖాళీ చేయాలని ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు
2026 జనవరి 17న రెవెన్యూ శాఖ ఆక్రమణలపై అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. భూదాన్ భూములను వెంటనే ఖాళీ చేయాలని నోటీసులు ఇచ్చారు.
ప్రభుత్వం ప్రకారం:
- ఇది ప్రభుత్వ పరిధిలోని భూదాన్ భూమి
- ఆక్రమణలు చట్టవిరుద్ధం
ఫిబ్రవరి 2026 – హైకోర్టు క్లియర్ సిగ్నల్
హైకోర్టు సంబంధిత పిటిషన్ను కొట్టివేయడంతో ఆక్రమణలు తొలగించేందుకు అధికారులకు మార్గం సుగమమైంది. దీంతో రెవెన్యూ అధికారులు భారీ ఆపరేషన్కు సిద్ధమయ్యారు.
ఫిబ్రవరి 24, 2026 – భారీ కూల్చివేత ఆపరేషన్
వేలాది పోలీసులు, SDRF బృందాలు, రెవెన్యూ సిబ్బంది సమక్షంలో:
జేసీబీలతో దాదాపు 600 ఇళ్లు కూల్చివేశారు
బాధితులకు సమయం ఇవ్వలేదని ఆరోపణలు
ప్రాంతం యుద్ధభూమిని తలపించేలా మారింది.
ప్రభుత్వం వాదన ఏమిటి?
ఖమ్మం కలెక్టర్ ప్రకారం:
- 31 ఎకరాలకు పైగా భూదాన్ భూమి ఆక్రమించబడింది
- భూమి విలువ ₹250 కోట్లకు పైగా
- నకిలీ పత్రాలతో ఆక్రమణలు జరిగాయని విచారణలో తేలింది
- ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం భూమిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నామని తెలిపారు.
విపక్షాల ఆరోపణలు – రాజకీయ మలుపు
విపక్ష పార్టీలు మాత్రం:
- పేదలకు ప్రత్యామ్నాయ గృహాలు ఇవ్వలేదని
- రియల్ ఎస్టేట్ ప్రయోజనాల కోసం చర్యలు జరిగాయని
- ప్రభుత్వం అమానుషంగా వ్యవహరించిందని ఆరోపించాయి.
వివాదం వెనుక అసలు మూడు కారణాలు
ఈ ఘటనలో ప్రధానంగా మూడు అంశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి:
- భూదాన్ భూములపై చట్టపరమైన హక్కుల వివాదం
- నకిలీ కేటాయింపుల పేరుతో జరిగిన మోసాల ఆరోపణలు
- కోట్ల విలువకు చేరిన భూమిపై రాజకీయ & రియల్ ఎస్టేట్ ఆసక్తులు
ఒకవైపు ప్రభుత్వం చట్టాన్ని అమలు చేస్తున్నామని చెబుతుండగా, మరోవైపు తమ జీవిత పొదుపులతో స్థలం కొనుగోలు చేశామని బాధిత కుటుంబాలు వాదిస్తున్నాయి.
ఈ మొత్తం వివాదంలో నిజం ఎవరి వైపు ఉన్నా… మధ్యలో మాత్రం పేదవాడే బలి అవుతున్నాడు అనే భావన స్థానికుల్లో బలంగా వినిపిస్తోంది. సంవత్సరాల పాటు ఆశతో గుడిసె వేసుకుని, క్రమంగా ఇల్లు కట్టుకున్న కుటుంబాలు ఒక్కరోజులోనే రోడ్డున పడటంతో ఈ ఘటన సామాజిక చర్చగా మారింది.
ప్రస్తుతం పరిస్థితి
కూల్చివేతల తర్వాత:
- బాధిత కుటుంబాలు నిరసనలు కొనసాగిస్తున్నాయి
- పునరావాసం ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు
- ప్రభుత్వం చట్టబద్ధ చర్యలేనని స్పష్టం చేస్తోంది
- రాజకీయ పార్టీల మధ్య ఆరోపణలు, ప్రతిఆరోపణలు కొనసాగుతున్నాయి
ఈ వివాదం ఇంకా కోర్టుల వరకు వెళ్లే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
ముగింపు: గూడు కోల్పోయిన కుటుంబాల కన్నీరు
ఖమ్మం భూదాన్ భూముల వివాదం కేవలం ఆక్రమణల కథ కాదు.
ఇది ఆశతో ఇల్లు కట్టుకున్న పేదల కలలు – చట్టపరమైన వాస్తవాలు – రాజకీయాల మధ్య జరిగిన సంఘర్షణ.
ఎవరికి హక్కు ఉందన్నది కోర్టులు తేల్చవచ్చు. కానీ ఒక్కరోజులో నేలమట్టమైన గోడల మధ్య కూలిపోయింది కేవలం ఇళ్లు మాత్రమే కాదు… ఎన్నో కుటుంబాల ఆశలు, భవిష్యత్తు కూడా.
చట్టం తన దారిలో నడుస్తుంటే, జీవితం తన దారిలో పోరాడుతోంది.
ఈ వివాదం చివరికి ఎవరు గెలిచినా… గూడు కోల్పోయిన పేదవాడి కన్నీరు మాత్రం ఈ కథలో శాశ్వత ముద్రగా మిగిలిపోతుంది.