భారత కేంద్ర ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ‘వాటర్ మెట్రో’ విస్తరణ కోసం ముసాయిదా మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ఈ పథకం కింద ప్రభుత్వ నిధులతో పాటు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) మోడల్లో ప్రాజెక్టులను చేపట్టనున్నారు. 2036-37 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ఈ ప్రాజెక్టులన్నింటినీ పూర్తి చేయాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఎంపిక చేసిన 21 నగరాల జాబితా
భారతదేశంలోని నదులు, బ్యాక్ వాటర్స్ మరియు తీరప్రాంతాలను అనుసంధానిస్తూ ఈ క్రింది ప్రాంతాలను గుర్తించారు:
ఉత్తర భారతం: ప్రయాగ్రాజ్, వారణాసి, అయోధ్య (యూపీ), పాట్నా (బీహార్), జమ్మూ కాశ్మీర్.
పశ్చిమ భారతం: అహ్మదాబాద్, సూరత్ (గుజరాత్), ముంబై, వసాయ్ (మహారాష్ట్ర), గోవా.
దక్షిణ భారతం: మంగళూరు (కర్ణాటక), కొల్లం, అలప్పుజ (కేరళ).
తూర్పు & ఈశాన్య భారతం: కోల్కతా, కటక్, చిలిక (ఒడిశా), తేజ్పూర్, దిబ్రూగఢ్, ధుబ్రి (అస్సాం).
ద్వీపకల్పాలు: అండమాన్ నికోబార్, లక్షద్వీప్.
వాటర్ మెట్రో ఎందుకు?
సాధారణ రవాణా వ్యవస్థతో పోలిస్తే వాటర్ మెట్రో అనేక ప్రయోజనాలను కలిగి ఉంది:
కాలుష్య నివారణ: ఇవి పూర్తిగా ఎలక్ట్రిక్ లేదా హైబ్రిడ్ పద్ధతిలో నడుస్తాయి, తద్వారా కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి.
ట్రాఫిక్ కష్టాలకు చెక్: రోడ్డు మార్గాలపై ఒత్తిడి తగ్గి, ప్రయాణ సమయం ఆదా అవుతుంది.
మల్టీ మోడల్ కనెక్టివిటీ: బస్సు, రైలు మరియు విమాన ప్రయాణాలతో ఈ మెట్రోలను అనుసంధానించడం ద్వారా ప్రయాణికులకు ‘లాస్ట్ మైల్ కనెక్టివిటీ’ లభిస్తుంది.
పర్యాటక అభివృద్ధి: జలమార్గాల ద్వారా ప్రయాణం పర్యాటకులను ఆకర్షించి, స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తుంది.
సుస్థిర రవాణా దిశగా..
శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, జలవనరులను సమర్థవంతంగా వాడుకోవాలనే ప్రధాని మోదీ దార్శనికతకు ఈ ప్రాజెక్ట్ నిదర్శనం. ముఖ్యంగా అయోధ్య, వారణాసి వంటి ఆధ్యాత్మిక నగరాల్లో ఈ వాటర్ మెట్రోలు పర్యాటక రూపురేఖలను మార్చివేయనున్నాయి.
