మూసీ ప్రక్షాళనకు శ్రీకారం: మూడు జిల్లాల్లో భూసేకరణ ప్రక్రియ ప్రారంభం!

హైదరాబాద్ నగరం గుండా ప్రవహించే మూసీ నదిని పర్యావరణపరంగా పునరుద్ధరించి, అంతర్జాతీయ స్థాయి నదీ తీర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుగా తీర్చిదిద్దాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన భూసేకరణ ప్రక్రియను ప్రారంభ దశల్లో రెండు భాగాలుగా విభజించారు.

తొలి దశలో హిమాయత్ సాగర్ నుంచి గాంధీ సరోవర్ వరకు, రెండో దశలో ఉస్మాన్ సాగర్ నుంచి గాంధీ సరోవర్ వరకు భూసేకరణ చేపట్టాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. నది పరివాహక ప్రాంత అభివృద్ధితో పాటు మూసీ సహజ ప్రవాహాన్ని పరిరక్షించడం కూడా ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటిగా ఉంది.

ఈ రెండు దశలను కలిపితే ప్రారంభంగా 21 కిలోమీటర్లకు పైగా విస్తీర్ణంలో ప్రాజెక్టు సంబంధిత కార్యక్రమాలు చేపట్టేందుకు ప్రభుత్వం ప్రణాళిక రూపొందించింది.

55 కిలోమీటర్ల భారీ ప్రాజెక్టు

మూసీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు మొత్తం సుమారు 55 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించనుంది. గండిపేట నుంచి గౌరవెల్లి వరకు ప్రాజెక్టు పరిధిని విస్తరించేలా ప్రణాళికలు రూపొందించారు.

ఈ మార్గం మూడు జిల్లాల గుండా సాగుతూ 14 మండలాలు, 46 గ్రామాల పరిధిని కవర్ చేయనుంది. ప్రాజెక్టు పరిధిలో నది ప్రవాహ మార్గం, పరివాహక ప్రాంతాల్లో ఉన్న నిర్మాణాలు, మౌలిక వసతులు వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తూ అభివృద్ధి పనులు చేపట్టనున్నారు.

నది సహజ ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగించే అక్రమ నిర్మాణాల తొలగింపుతో పాటు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

కలుషిత మూసీ పునరుద్ధరణే ప్రధాన లక్ష్యం

దశాబ్దాలుగా కాలుష్య సమస్యను ఎదుర్కొంటున్న మూసీ నదిని పునరుద్ధరించడం ఈ ప్రాజెక్టులో కీలక అంశం. నదిలోకి చేరుతున్న మురుగునీరు, వ్యర్థాల కారణంగా దెబ్బతిన్న పర్యావరణ వ్యవస్థను క్రమంగా పునరుద్ధరించాలనే లక్ష్యంతో చర్యలు చేపట్టనున్నారు.

నదిలోకి మురుగునీరు నేరుగా చేరకుండా భారీ స్థాయిలో మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాలు లేదా ఎస్టీపీలు (STP) ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళికలో ఉంది. మురుగునీటి శుద్ధి, కాలుష్య నియంత్రణ ద్వారా నది నీటి నాణ్యతను మెరుగుపరచడంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించనున్నారు.

నదీ తీరంలో పర్యాటక, ప్రజా వినియోగ సదుపాయాలు

మూసీ నది పరివాహక ప్రాంతాన్ని కేవలం మురుగునీటి ప్రవాహ మార్గంగా కాకుండా ప్రజలకు ఉపయోగపడే బహిరంగ ప్రదేశంగా తీర్చిదిద్దాలన్న లక్ష్యంతో రివర్‌ఫ్రంట్ అభివృద్ధి పనులకు ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నారు.

నదికి ఇరువైపులా పర్యాటక ప్రాంతాలు, వాకింగ్ ట్రాక్‌లు, గార్డెన్లు, ఇతర ప్రజా వినియోగ సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించారు. నగర ప్రజలకు వినోదం, విశ్రాంతికి అనువైన ప్రదేశాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా ఉంది.

మూసీ కారిడార్‌లో రోడ్లు, వంతెనల అభివృద్ధి

మూసీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు పరిధిలో రవాణా మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలకూ ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. మూసీ కారిడార్ వెంబడి కొత్త రహదారులు, అవసరమైన చోట్ల వంతెనల నిర్మాణం ద్వారా నగర రవాణా అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

నదీ తీర ప్రాంతాల అభివృద్ధితో పాటు, ఆయా ప్రాంతాలకు మెరుగైన రహదారి సదుపాయాలు కల్పించడం ద్వారా నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ట్రాఫిక్ ఒత్తిడిని తగ్గించే అవకాశాన్ని కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.

నిర్వాసితులకు పునరావాసంపై హామీ

భూసేకరణ, ప్రాజెక్టు అమలు కారణంగా ప్రభావితమయ్యే నిర్వాసితుల పునరావాసంపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. ప్రాజెక్టు పరిధిలో నివాసాలు లేదా ఇతర ఆస్తులు ప్రభావితమయ్యే వారికి మెరుగైన పునరావాస సదుపాయాలు కల్పిస్తామని అధికారులు పేర్కొన్నారు.

భూసేకరణ ప్రక్రియలో ప్రభావిత కుటుంబాల వివరాలు, వారికి అందించే పరిహారం, పునరావాసం వంటి అంశాలు ప్రాజెక్టు అమలులో కీలకంగా మారనున్నాయి. అభివృద్ధి పనులతో పాటు నిర్వాసితుల జీవనోపాధి, సామాజిక పరిస్థితులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.

హైదరాబాద్‌కు కొత్త నదీ తీర రూపు?

ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి పర్యవేక్షణలో కొనసాగుతున్న మూసీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు పూర్తయితే హైదరాబాద్ నగర నదీ తీర ప్రాంతాల రూపురేఖలు మారుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. పర్యావరణ పునరుద్ధరణతో పాటు ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా వినియోగ ప్రదేశాలు, పర్యాటక అభివృద్ధిని సమన్వయం చేయడమే ప్రాజెక్టు లక్ష్యంగా ఉంది.

లండన్, సింగపూర్ వంటి నగరాల్లోని నదీ తీర అభివృద్ధి నమూనాలను ఆదర్శంగా తీసుకుని, హైదరాబాద్‌కు ప్రత్యేకమైన రివర్‌ఫ్రంట్‌ను అభివృద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యంతో ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు. భారీ భూసేకరణ, పునరావాసం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, మురుగునీటి నియంత్రణ వంటి అంశాల సమన్వయంతో ఈ ప్రాజెక్టు అమలు నగర అభివృద్ధిలో కీలక దశగా మారనుంది.