తెలంగాణలో రైతు భరోసా (Rythu Bharosa) నిధుల విడుదల ఆలస్యమవుతున్నదనే అంశం రాజకీయంగా వేడెక్కుతోంది. యాసంగి పంట విత్తిన నెల రోజులైనా రైతులకు పెట్టుబడి సాయం అందలేదని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది. ఇదే సమయంలో ప్రతిపక్ష పార్టీలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేస్తూ ₹1,000 కోట్ల అంశాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నాయి. అయితే ఈ ఆరోపణలపై అధికారిక నిర్ధారణ లేదా స్పష్టమైన ఖండన ఇంకా వెలువడలేదు.
ఈ నేపథ్యంలో రైతు భరోసా జాప్యం కేవలం పరిపాలనా సమస్యనా? లేక రాజకీయ-ఆర్థిక గణితంలో భాగమా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
యాసంగి సీజన్లో రైతుల పరిస్థితి
యాసంగి సీజన్ తెలంగాణ వ్యవసాయానికి కీలకం. ఈ సమయంలో విత్తనాలు, ఎరువులు, కార్మిక వ్యయాలు పెరుగుతాయి. రైతు భరోసా కింద ప్రభుత్వం అందించే పెట్టుబడి సాయం ఈ ఖర్చులకు ప్రధాన ఆధారం. గతంలో విత్తనాల ముందు సాయం అందుతుండటంతో రైతులు ముందస్తు ప్రణాళికలు వేసుకునే వీలుండేది.
Also Read: హోలీ ధమాకా .. ఈ రీఛార్జ్ ప్లాన్తో రీచార్జ్ చేసుకుంటే 164 రోజుల వ్యాలిడిటీ, 2GB హైస్పీడ్ డేటా!
ప్రస్తుతం నిధుల విడుదల ఆలస్యమవుతుండటంతో రైతులు అప్పులపై ఆధారపడుతున్నారనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. గ్రామీణ మార్కెట్లలో వడ్డీపై డబ్బులు తీసుకోవాల్సి వస్తోందని రైతు సంఘాలు చెబుతున్నాయి.
₹9,000 కోట్ల అవసరం – రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితి
అంచనాల ప్రకారం రైతు భరోసా అమలుకు సుమారు ₹9,000 కోట్లు అవసరమవుతాయి. రాష్ట్ర ఆదాయ-వ్యయ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే, ఇటీవల సంవత్సరాల్లో ప్రభుత్వ వ్యయం పెరిగినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. భారీ సంక్షేమ పథకాలు, మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులు, అప్పు సేవల చెల్లింపులు – ఇవన్నీ రాష్ట్ర ఖజానాపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
రెండేళ్లలో రాష్ట్ర రుణభారం పెరిగిందనే అంశాన్ని ప్రతిపక్షాలు ప్రస్తావిస్తున్నాయి. అయితే ప్రభుత్వం సంక్షేమ-అభివృద్ధి సమతుల్యత కోసం చర్యలు తీసుకుంటున్నామని గతంలో వెల్లడించింది.
రాజకీయ ఆరోపణలు – ₹1,000 కోట్ల వివాదం
ప్రతిపక్ష వర్గాలు రైతులకు కేటాయించిన దాదాపు ₹1,000 కోట్ల నిధులు ఇతర అవసరాలకు మళ్లించబడుతున్నాయని ఆరోపిస్తున్నాయి. కొన్ని రాజకీయ వ్యాఖ్యల్లో ఈ నిధులు కాంట్రాక్టర్ల బకాయిల చెల్లింపులకు లేదా ఎన్నికల అవసరాలకు వినియోగిస్తున్నారనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.
అయితే ఈ ఆరోపణలు అధికారిక పత్రాలతో నిర్ధారించబడలేదు. ప్రభుత్వం నుంచి స్పష్టమైన వివరణ రావాల్సి ఉంది. ఆర్థిక శాఖ అధికారిక ప్రకటన వెలువడితే పరిస్థితి స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఎన్నికల ప్రభావం ఉందా?
ఇటీవల పంచాయతీ, మున్సిపల్ ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం రాజకీయ సమీకరణాలు మారుతున్నాయనే విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. ఎన్నికల ఒత్తిడి తగ్గిన సందర్భంలో సంక్షేమ పథకాల అమలులో జాప్యం జరిగిందనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
కొంతమంది రాజకీయ పరిశీలకులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యతలను పునర్వ్యవస్థీకరిస్తోందని అంటున్నారు. అయితే ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఎన్నికల సంబంధం ఉన్నట్లు ఏమీ వెల్లడించలేదు.
- రైతు సంక్షేమంపై ప్రభావం
- రైతు భరోసా నిధుల ఆలస్యం రైతుల నమ్మకంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. వ్యవసాయ రంగం తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక భాగం. పెట్టుబడి సాయం ఆలస్యం అయితే:
- పంటల పెట్టుబడి తగ్గే ప్రమాదం
- అప్పులపై ఆధారపడే పరిస్థితి
- రైతుల ఆందోళనలు పెరగడం
- లాంటివి చోటుచేసుకోవచ్చు.
- రైతు సంఘాలు ప్రభుత్వం నుంచి స్పష్టమైన టైమ్లైన్ కోరుతున్నాయి.
పరిపాలనా సవాళ్లు
ఆర్థిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం సంక్షేమ పథకాల అమలులో నగదు ప్రవాహ నిర్వహణ (cash flow management) కీలకం. ఒకేసారి భారీ మొత్తాలు విడుదల చేయడం కంటే దశల వారీగా విడుదల చేసే విధానాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్న అవకాశం ఉంది. అలాగే కేంద్ర-రాష్ట్ర నిధుల సమన్వయం, జీఎస్టీ వాటా, అప్పుల పునర్వ్యవస్థీకరణ వంటి అంశాలు కూడా రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.