- కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు
- తెలుగులో తొలి సాంఘిక చిత్రం నిర్మాణం
- 1936, విడుదల జూలై 20
పౌరాణిక కథలే పరిపాలిస్తున్న తెలుగు సినిమా ప్రపంచంలో ఒక వ్యక్తి రిస్క్ తీసుకున్నాడు. ఆ నిర్ణయం అప్పట్లో విఫలమైనా, చరిత్రలో మలుపు తిప్పింది. రాజమండ్రికి చెందిన కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు 1936లో ‘ప్రేమ విజయం’ అనే సినిమాను తీసి తెలుగులో తొలి సాంఘిక చిత్రాన్ని అందించాడు. అప్పటివరకు వచ్చిన సినిమాలన్నీ దేవతా కథలే. కానీ ఆయన మాత్రం కాలేజీ జీవితం, ప్రేమ, సామాజిక సమస్యలపై సినిమా తీసేందుకు ముందుకొచ్చాడు. అదే ఆయనను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టింది.
1932లో భక్త ప్రహ్లాదతో తెలుగు టాకీ ప్రారంభమైంది. నాలుగేళ్లలోనే దాదాపు 24 సినిమాలు వచ్చాయి. కానీ అవన్నీ ఒకే రకమైన పౌరాణిక కథలే. ప్రేక్షకులు కూడా అదే కోరుకున్నారు. బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న కఠిన సెన్సార్ నిబంధనలు, వ్యాపార పరమైన భయాలు నిర్మాతలను కొత్త ప్రయోగాల నుంచి దూరంగా ఉంచాయి. బొంబాయి, కలకత్తా, గుజరాత్ వ్యాపార వర్గాలు సినిమా రంగాన్ని ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్న కాలం అది. వారికి లాభమే ముఖ్యం. మార్పు గురించి ఆలోచన లేదు.
ఈ నేపథ్యంలో రాజమండ్రిలో నాటకాలు ప్రదర్శిస్తూ పేరుపొందిన కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు ఒక కొత్త ఆలోచనకు రూపమిచ్చాడు. ఆయన ‘హిందూ నాటక సమాజం’ ద్వారా ‘కాలేజ్ గాళ్’ అనే నాటకాన్ని ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రదర్శించాడు. ఆ నాటకం మంచి ఆదరణ పొందింది. కాలేజీ జీవితం, యువత ప్రేమలు, రాజకీయ చర్చలు, వితంతు వివాహం వంటి అంశాలతో కథ సాగింది. అప్పట్లో ఇవి సమాజంలో చర్చనీయాంశాలుగా ఉండటం వల్ల ప్రేక్షకులు ఆసక్తిగా చూసేవారు.
నాటకం హిట్ కావడంతో దాన్ని సినిమాగా తీస్తే మరింత విజయం సాధిస్తుందని ఆయన భావించాడు. అందుకే స్వయంగా ‘ఇండియన్ ఆర్ట్ సినీ టోన్’ అనే బ్యానర్ స్థాపించాడు. డైరెక్షన్ కోసం ఉత్తరాది వ్యక్తి ద్వారకానాథ్ను ఎంపిక చేశాడు. నాటకంలో నటించిన వారినే సినిమాలో తీసుకున్నాడు. హీరోగా ప్రభల కృష్ణమూర్తి, హీరోయిన్గా గుంటూరు భానుమతి నటించారు. జవ్వాది గంగారత్నం కూడా ఇందులో నటించి తర్వాత పెద్దగా గుర్తింపు పొందింది.
ఈ సినిమా తయారీలో సంగీతం, సాహిత్యం కూడా కీలక పాత్ర పోషించాయి. వేదుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి పాటలు రాశారు. కాకినాడకు చెందిన మునుగంటి వెంకట్రావు పంతులు సంగీతం అందించారు. అప్పటికి ఆయన వయసు ఇరవై ఆరు సంవత్సరాలు మాత్రమే. మొత్తం 133 నిమిషాల నిడివితో సినిమా సిద్ధమైంది. ‘కాలేజ్ గాళ్’ అనే పేరును మార్చి చివరకు ప్రేమ విజయంగా పేరు పెట్టారు.
ఈ కథ ఎందుకు ముఖ్యం అంటే—ఇది తెలుగు సినిమా దిశను మార్చడానికి చేసిన తొలి ప్రయత్నం. పౌరాణికాల నుంచి సాంఘికాల వైపు అడుగు వేయడం అంటే పెద్ద మార్పు. ఈ రోజు మనం చూస్తున్న రియలిస్టిక్ కథల సినిమాలకు మూలం అప్పుడే పడింది. హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో ఇప్పుడు యువత, ప్రేమ, సమాజ సమస్యలపై సినిమాలు రావడం సాధారణం. కానీ ఆ బీజం వేసింది ఈ ‘ప్రేమ విజయం’లాంటి ప్రయత్నాలే.
ఈ ఘటనపై పరిశీలకులు ఒక ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని చెబుతున్నారు. “ప్రేక్షకులు అప్పట్లో కొత్త కథలను అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా లేరు. కానీ ఒకరు ముందుకు వచ్చి ప్రయత్నించకపోతే మార్పు ఎలా వస్తుంది?” అని ఒక సినీ చరిత్రకారుడు అభిప్రాయపడ్డారు. అదే సమయంలో కొంతమంది స్థానికులు కూడా ఈ సినిమా గురించి తెలిసినప్పుడు ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “మన ప్రాంతం నుంచి ఇంత పెద్ద ప్రయోగం జరిగిందని ఇప్పుడే తెలుసుకున్నాం” అని చెబుతున్నారు.
అయితే ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమైంది. ప్రేక్షకులకు ఇది నచ్చలేదు. పౌరాణిక కథలపై అలవాటు పడిన వారికి ప్రేమ కథలు పెద్దగా ఆకట్టుకోలేదు. దాంతో కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు ఆర్థికంగా నష్టపోయాడు. కానీ ఆయన చేసిన సాహసం వృథా కాలేదు. తర్వాత వచ్చిన సాంఘిక సినిమాలకు ఇది మార్గదర్శకం అయింది.
ఇక ముందు ఈ సినిమా గురించి మరింత సమాచారం బయటకు రావాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ చిత్రానికి సంబంధించిన ఫోటోలు, రికార్డులు చాలా అరుదుగా ఉన్నాయి. కృత్తివెంటి నాగేశ్వరరావు ఫోటో కూడా దొరకడం లేదు. రాజమండ్రిలో ఆయన వారసులు ఉంటే, ఈ చరిత్రను వెలికితీయడం ఎంతో అవసరం. తెలుగు సినిమా చరిత్రను పూర్తి చేయడానికి ఇది కీలకం అవుతుంది.
Also read:
