హైదరాబాద్కు చెందిన పీడియాట్రిషన్ డా. శివరంజని మరియు ప్రముఖ ఫార్మాస్యూటికల్ సంస్థల మధ్య నెలకొన్న వివాదం ఇప్పుడు జాతీయస్థాయిలో చర్చకు దారితీసింది. ORSL (Oral Rehydration Salt Liquid) పేరుతో మార్కెట్లో ఉన్న ఉత్పత్తిని ERZLగా రీబ్రాండ్ చేస్తూ విక్రయించడం ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించే చర్యగా ఆమె సోషల్ మీడియా వేదికగా విమర్శించడంతో ఈ వివాదం ప్రారంభమైంది. ఈ వ్యాఖ్యలపై జేఎన్జే హెల్త్ ఈక్విటీ, కెన్వ్యూ సంస్థలు ఆమెకు లీగల్ నోటీసులు జారీ చేయడం పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చింది.
డా. శివరంజని తన వైద్య అనుభవంతో పాటు ప్రజారోగ్య బాధ్యతను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ అంశాన్ని ముందుకు తీసుకువచ్చినట్లు చెబుతున్నారు. ఆమె అభిప్రాయం ప్రకారం, ORSL అనే పదం ప్రజల్లో ORS (Oral Rehydration Salts)తో సమానంగా భావించేలా చేస్తోంది. కానీ WHO మార్గదర్శకాల ప్రకారం ORS అనేది నిర్దిష్ట ప్రమాణాలతో ఉండాలి. ఆ ప్రమాణాలకు సరిపోని ఉత్పత్తులను ORSగా చూపించడం తల్లిదండ్రులను, ముఖ్యంగా పిల్లల చికిత్సలో, గందరగోళానికి గురిచేస్తుందని ఆమె హెచ్చరిస్తున్నారు.
2025 అక్టోబర్లో ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) జారీ చేసిన ఆదేశాలు ఈ వివాదానికి మరింత బలం చేకూర్చాయి. ఆ ఆదేశాల ప్రకారం WHO ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేని ఉత్పత్తులను “ORS”గా బ్రాండింగ్ చేయరాదని స్పష్టం చేశారు. ఇదే విషయాన్ని డా. శివరంజని ముందుగానే ప్రస్తావించారని, తన వ్యాఖ్యలు ఆధారరహితమని చెప్పడం తగదని ఆమె వాదిస్తున్నారు.
ఇక కోర్టు పరిణామాలు కూడా ఈ కేసులో కీలకంగా మారాయి. ఢిల్లీ హైకోర్టు ఈ అంశంపై స్టే ఇవ్వడానికి నిరాకరించిందని సమాచారం. అయితే కోర్టు ఈ ఉత్పత్తులు “అసురక్షితమైనవి కావు” అని వ్యాఖ్యానించడంతో పాటు, సమస్య ప్రధానంగా బ్రాండింగ్ మరియు వినియోగదారుల అవగాహనకు సంబంధించినదని సూచించింది. ఇది ఈ కేసును మరింత సంక్లిష్టంగా మార్చింది.
ఫార్మా కంపెనీలు మాత్రం తమ ఉత్పత్తులు అన్ని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయని, డాక్టర్ చేసిన వ్యాఖ్యలు తమ ప్రతిష్టను దెబ్బతీసేలా ఉన్నాయని పేర్కొంటున్నాయి. సోషల్ మీడియాలో ఫాలోవర్లను పెంచుకోవడం కోసం లేదా వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం ఈ విమర్శలు చేస్తున్నారని కూడా ఆరోపించాయి. ఈ ఆరోపణలను డా. శివరంజని తీవ్రంగా ఖండించారు.
ఆమె ప్రకారం, తన వ్యాఖ్యలు పూర్తిగా ప్రజారోగ్య ప్రయోజనాల కోసమే. భారత చట్టాల ప్రకారం “ఫెయిర్ కామెంట్” పరిధిలోకి వచ్చే ఈ వ్యాఖ్యలపై లీగల్ నోటీసులు పంపడం అనేది స్వేచ్ఛా భావప్రకటన హక్కును అణగదొక్కే ప్రయత్నమని ఆమె అన్నారు. అంతేకాకుండా, WHO 2023 మార్గదర్శకాల్లో non-sugar sweeteners (ఉదాహరణకు సుక్రలోజ్) వినియోగంపై ఉన్న హెచ్చరికలను ప్రస్తావించడం శాస్త్రీయంగా సరైనదేనని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఈ వివాదం సోషల్ మీడియాలో విస్తృత చర్చకు దారితీసింది. అనేక మంది వైద్యులు, ప్రజారోగ్య నిపుణులు డా. శివరంజనికి మద్దతు తెలుపుతున్నారు. కార్పొరేట్ సంస్థలు విమర్శలను అణచివేయడానికి లీగల్ నోటీసులను ఆయుధంగా ఉపయోగిస్తున్నాయా అనే ప్రశ్నలు కూడా లేవనెత్తుతున్నారు.
ORS అనేది డీహైడ్రేషన్ చికిత్సలో అత్యంత ప్రాథమికమైన, ప్రాణరక్షకమైన ఉత్పత్తి. ముఖ్యంగా పిల్లల విషయంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇలాంటి ఉత్పత్తుల బ్రాండింగ్లో స్పష్టత లేకపోతే తల్లిదండ్రులు తప్పుగా ఎంపిక చేసే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ కేసు కేవలం ఒక వ్యక్తి-కంపెనీ వివాదం కాదు. ఇది ప్రజారోగ్యం, వినియోగదారుల హక్కులు, మరియు వైద్యుల స్వేచ్ఛా భావప్రకటన మధ్య జరుగుతున్న పోరాటం.
భవిష్యత్తులో వైద్యులు ప్రజలకు సమాచారం ఇవ్వడంలో ఎంతవరకు స్వేచ్ఛగా ఉండగలరు? కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రభావం ఎంతవరకు ఉంటుంది? అనే కీలక ప్రశ్నలకు ఈ కేసు సమాధానం చెప్పే అవకాశం ఉంది.
Also Read: మహిళా రైతుల శక్తి 2026లో ప్రపంచ దృష్టి… భారత వ్యవసాయంలో మహిళల విప్లవం!