హైదరాబాద్ నగరంలో సెకండ్ హ్యాండ్ వాహనాల క్రయవిక్రయాలపై పోలీసులు ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. ఇటీవల నిర్వహించిన ‘ఆపరేషన్ కవచ్’ ఆకస్మిక తనిఖీల్లో అనేక వాహన డీలర్లు చట్టబద్ధమైన విధానాలను పాటించకుండా పాత వాహనాలను కొనుగోలు చేసి విక్రయిస్తున్నట్లు బయటపడటంతో, హైదరాబాద్ పోలీస్ కమిషనర్ వీసీ సజ్జనర్ కీలక అడ్వైజరీని విడుదల చేశారు. దొంగ వాహనాల చలామణికి అడ్డుకట్ట వేయడంతో పాటు, వాహనాల కొనుగోలుదారులను మోసాల బారిన పడకుండా కాపాడడమే ఈ చర్యల ప్రధాన ఉద్దేశమని పోలీసులు స్పష్టం చేశారు.
సెకండ్ హ్యాండ్ కార్లు, బైక్లు కొనుగోలు చేసే సమయంలో సరైన ధృవీకరణలు లేకుండా ముందుకు వెళ్లడం వల్ల కొనుగోలుదారులు పెద్ద నష్టాలను ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉందని సీపీ హెచ్చరించారు. ముఖ్యంగా వాహన యాజమాన్య హక్కులు, పెండింగ్ చలానాలు, ఫైనాన్స్ బకాయిలు, ప్రమాదాల చరిత్ర వంటి అంశాలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే భవిష్యత్తులో చట్టపరమైన సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
‘ఆపరేషన్ కవచ్’లో వెలుగుచూసిన అక్రమాలు
హైదరాబాద్ పోలీసులు ఇటీవల నిర్వహించిన ప్రత్యేక తనిఖీల్లో పలు షాకింగ్ అంశాలు బయటపడ్డాయి. కొందరు డీలర్లు వాహనాల అసలు యజమానుల వివరాలు సరిచూడకుండా కొనుగోలు చేస్తున్నట్లు గుర్తించారు. మరికొందరు వాహనాల ఓడోమీటర్లను ట్యాంపరింగ్ చేసి తక్కువ కిలోమీటర్లు తిరిగినట్లుగా చూపిస్తూ వినియోగదారులను మోసం చేస్తున్నట్లు తేలింది.
కొన్ని సందర్భాల్లో ఇంజిన్ నంబర్లు, ఛాసిస్ నంబర్లలో మార్పులు చేసిన వాహనాలు కూడా గుర్తించినట్లు సమాచారం. ఇలాంటి చర్యలు కేవలం మోసపూరితమే కాకుండా చట్టరీత్యా తీవ్రమైన నేరాలుగా పరిగణించబడతాయని పోలీసులు హెచ్చరించారు.
వాహనం కొనుగోలు చేసే ముందు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాల్సిన అంశాలు
పాత వాహనం కొనుగోలు చేసే ప్రతి వ్యక్తి ముందుగా విక్రేత అసలు యజమానినా కాదా అన్న విషయాన్ని ధృవీకరించుకోవాలని అడ్వైజరీలో సూచించారు. ఆధార్ కార్డు, ఓటర్ ఐడీ, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, పాస్పోర్ట్ వంటి గుర్తింపు పత్రాలను పరిశీలించి, ఆ వివరాలను రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్లో ఉన్న సమాచారంతో సరిపోల్చుకోవాలని పేర్కొన్నారు.
అదే విధంగా వాహనం దొంగిలించబడిందా, బ్లాక్లిస్ట్లో ఉందా, ప్రమాదానికి గురైందా వంటి వివరాలను కేంద్ర ప్రభుత్వ ‘వాహన్’ పోర్టల్ ద్వారా తనిఖీ చేయాలని సూచించారు. పెండింగ్ ట్రాఫిక్ చలానాలు, రోడ్డు పన్ను బకాయిలు, ఫైనాన్స్ క్లియరెన్స్ వంటి అంశాలను కూడా పరిశీలించిన తర్వాతే కొనుగోలు ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలని స్పష్టం చేశారు.
ఓడోమీటర్ ట్యాంపరింగ్పై ప్రత్యేక హెచ్చరిక
వాహనాల్లో అత్యంత ఎక్కువగా జరుగుతున్న మోసాల్లో ఓడోమీటర్ ట్యాంపరింగ్ ఒకటిగా పోలీసులు పేర్కొన్నారు. వాహనం ఎక్కువ కిలోమీటర్లు ప్రయాణించినప్పటికీ, తక్కువగా చూపించడం ద్వారా అధిక ధరకు విక్రయించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు.
ఇలాంటి చర్యలు వినియోగదారులను మోసం చేయడమే కాకుండా భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) సెక్షన్ 318 కింద శిక్షార్హమైన నేరమని స్పష్టం చేశారు. అలాగే వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం-2019 ప్రకారం కూడా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.
లైసెన్స్ లేని డీలర్లపై కఠిన చర్యలు
సెకండ్ హ్యాండ్ వాహనాల వ్యాపారం నిర్వహించే ప్రతి వ్యక్తి లేదా సంస్థ తప్పనిసరిగా ప్రాంతీయ రవాణా అధికారి (RTO) నుంచి అధికారిక అనుమతి పత్రం పొందాలని అడ్వైజరీలో స్పష్టం చేశారు. కేంద్ర రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసిన నిబంధనల ప్రకారం లైసెన్స్ లేకుండా వ్యాపారం నిర్వహిస్తే చట్టపరమైన చర్యలు తప్పవని పేర్కొన్నారు.
ప్రతి లావాదేవీకి సంబంధించి డిజిటల్ లేదా రాతపూర్వక రికార్డులు నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత కూడా డీలర్లపై ఉంటుందని తెలిపారు. కొనుగోలుదారులు, విక్రేతల పూర్తి వివరాలు, వాహన నంబర్లు, ఇంజిన్, ఛాసిస్ నంబర్లు, ఓడోమీటర్ రీడింగ్లు తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలని సూచించారు.
నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తే కేసులు
తప్పుడు ప్రకటనలు, నకిలీ ఫోటోలు లేదా అవాస్తవ సమాచారంతో వాహనాలను విక్రయించేందుకు ప్రయత్నించే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని సీపీ సజ్జనర్ హెచ్చరించారు. దొంగతనం, దొంగ సొత్తును కలిగి ఉండటం, మోసం, ప్రభుత్వ అధికారుల విధులకు ఆటంకం కలిగించడం వంటి సెక్షన్ల కింద కేసులు నమోదు చేసే అవకాశం ఉందని తెలిపారు.
హైదరాబాద్లో శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ, వాహనాల కొనుగోలు విక్రయాల్లో పారదర్శకత పెంపు, ప్రజలను మోసాల నుంచి రక్షించడం లక్ష్యంగా ఆకస్మిక తనిఖీలు కొనసాగుతాయని పోలీసులు స్పష్టం చేశారు. సెకండ్ హ్యాండ్ వాహనం కొనుగోలు చేయాలనుకునే ప్రతి వ్యక్తి అన్ని పత్రాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి మాత్రమే లావాదేవీ పూర్తి చేయాలని సూచించారు.
