అదిభట్ల నుంచి మెదక్ వరకు – తెలంగాణ డిఫెన్స్ క్లస్టర్‌లు విస్తరిస్తున్నాయి

హైదరాబాద్ భారత్ అంతరిక్ష రక్షణ రాజధానిగా ఎదుగుతోంది – మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి

ఒకప్పుడు అత్యధికంగా ఆయుధాలు దిగుమతి చేసుకున్న దేశం ఇప్పుడు నూరుకు పైగా దేశాలకు రక్షణ పరికరాలు ఎగుమతి చేస్తోంది. ఆ మార్పులో హైదరాబాద్ పాత్ర కేవలం భాగస్వామిగా కాదు – నాయకత్వంలో ఉంది. ఈ మాటలు తెలంగాణ నీటిపారుదల మరియు పౌర సరఫరాల మంత్రి కెప్టెన్ ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి మాట్లాడిన వేళ ఆ గదిలో ఉన్న ఐదు వందల మంది MSME నేతలు శ్రద్ధగా వినడం గమనించదగిన దృశ్యం.

MSME SPARK 3.0 కార్యక్రమంలో కీలక ప్రసంగం చేసిన మంత్రి ఉత్తమ్, తెలంగాణలో రక్షణ రంగం ప్రతి ఏటా 30 శాతానికి పైగా వృద్ధి చెందుతోందని వెల్లడించారు. 2024 నుంచి 2026 మధ్య కాలంలో తెలంగాణ రక్షణ ఎగుమతులు 103 శాతం కాంపౌండ్ యాన్యువల్ గ్రోత్ రేట్ నమోదు చేశాయి. రాష్ట్రంలో ఇప్పటికే పదిహేను వందలకు పైగా MSMEలు డిఫెన్స్ సప్లై చైన్‌లో చురుకుగా పని చేస్తున్నాయి. జాతీయ స్థాయిలో చూసుకుంటే 16,000 MSMEలు రక్షణ రంగ సప్లై చైన్‌లో భాగంగా ఉన్నాయి. ప్రైవేట్ రంగం వాటా పెరగడం ఈ వృద్ధి స్థిరంగా కొనసాగుతుందనడానికి సంకేతంగా మంత్రి చెప్పారు.

భారత్ రక్షణ రంగంలో ఈ మార్పు ఒకేసారి జరగలేదు. కాంగ్రెస్ పాలన మొదటి నాళ్ల నుంచే రక్షణ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి పునాది వేశారని ఉత్తమ్ స్పష్టం చేశారు. వరుస ప్రభుత్వాల కొనసాగింపు కృషి వల్ల ఇప్పుడు దేశం తన రక్షణ అవసరాల్లో 60 శాతానికి పైగా స్వదేశీ ఉత్పత్తుల ద్వారా తీర్చుకుంటోంది. రక్షణ ఎగుమతులు 686 కోట్ల రూపాయల నుంచి 23,622 కోట్లకు పెరిగాయి – అంటే 34 రెట్లు. 2029 నాటికి మూడు లక్షల కోట్ల రూపాయల ఉత్పత్తి లక్ష్యం, యాభై వేల కోట్ల ఎగుమతి లక్ష్యం చేరుకోవాలని భారత్ నిర్ణయించింది. రాబోయే ఇరవై సంవత్సరాల్లో పది లక్షల కోట్ల రూపాయల మేర దేశీయ మార్కెట్ అందుబాటులో ఉంటుందని మంత్రి అంచనా చేశారు.

హైదరాబాద్ ఈ రంగంలో ముందుకు నడవగలిగింది ఎందుకంటే నగరం దగ్గర అందుబాటులో ఉన్న సంస్థలు, మేధా సంపత్తి, మరియు మౌలిక సదుపాయాలు ఒకే చోట ఉన్నాయి. DRDL, RCI, DLRL, DMRL, CABS వంటి DRDO ప్రయోగశాలలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. BDL, BEL, HAL, MDL వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కూడా ఇదే నగరంలో మూలాలు పాతుకున్నాయి. అంతేకాదు – Lockheed Martin, Boeing, Safran, Airbus, Dassault, GE Aviation, Pratt & Whitney, Collins Aerospace వంటి అంతర్జాతీయ దిగ్గజాలు కూడా హైదరాబాద్‌లో తమ కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ కలయిక ఏ ఒక్క నగరానికీ ఇంత సులభంగా సాధ్యం కాదని ఉత్తమ్ చెప్పారు.

Also Read : జగిత్యాల జిల్లా కోరుట్లలో జరిగిన ఈ ఘటన అత్యంత దురదృష్టకరం మరియు కలచివేసేది.

ఇది హైదరాబాద్‌లో ఉండే MSME యజమానికి అర్థమయ్యే భాషలో చెప్పాలంటే – ఈ పెద్ద సంస్థలు అన్నీ సప్లయర్లు, తయారీదారులు, టెక్నాలజీ పార్టనర్ల కోసం వెతుకుతున్నాయి. అదిభట్లలో అరోస్పేస్ పార్క్, జీఎంఆర్ క్లస్టర్, ఎలిమినేడు మరియు మెదక్ NIMZ వంటి ఉన్నతమైన మౌలిక సదుపాయాలతో కూడిన ప్రాంతాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అంటే నాలెడ్జ్, క్యాపిటల్, మరియు infrastructure మూడూ ఒకే పట్టణంలో ఉన్నాయి. ఈ అవకాశాన్ని తమ MSME ద్వారా వినియోగించుకోవాలని SPARK 3.0కి వచ్చిన వ్యాపారులకు మంత్రి నేరుగా పిలుపిచ్చారు.

MSME SPARK లో పాల్గొన్న హైదరాబాద్ వ్యాపారవేత్తలు ఈ అంకెలు ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయని అంగీకరించినా, మరింత practical గా ఆలోచిస్తున్నారు. “పెద్ద కంపెనీల ప్రక్కన చిన్న MSME నిలబడాలంటే certification, quality standards, మరియు working capital – ఈ మూడూ పెద్ద అడ్డంకులు” అని ఒక తయారీ సంస్థ ప్రతినిధి చెప్పారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ అంశాలపై దృష్టి పెట్టాలని వారు కోరారు. Young India Skill University ఏర్పాటు మరియు Cranfield University తో MoU వంటి చర్యలు talent gap తగ్గించడానికి దోహదపడతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు, కానీ ఆ ఫలాలు వచ్చేందుకు మరికొన్నేళ్లు పడుతుందని అంటున్నారు.

Also Read :కొత్త రుణ గ్యారంటీ పథకం… ఎవరికి ఎంత లాభం?

తెలంగాణ వరుసగా అయిదు సంవత్సరాలు అరోస్పేస్ కోసం ఉత్తమ రాష్ట్రంగా గుర్తింపు పొందింది. Financial Times FDI Rankings లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత cost-effective అరోస్పేస్ నగరంగా హైదరాబాద్‌కు స్థానం దక్కింది. అమెరికాతో AI, శాటిలైట్ టెక్నాలజీ, కౌంటర్-డ్రోన్ సిస్టమ్స్ మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీ రంగాల్లో భాగస్వామ్యం కోసం చర్చలు జరుగుతున్నాయి. Composite manufacturing మరియు drone parks ఏర్పాటు అవుతున్నాయి. DRDO ప్రతిపాదించిన smart manufacturing Centre of Excellence హైదరాబాద్‌లో రానుందని ఉత్తమ్ ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్టులు కాగితాల మీద ఉన్నంత వరకు కాదు – భూమి మీద ఎప్పుడు మొదలవుతాయనే ప్రశ్నకు జవాబు రావాల్సి ఉంది.

2029 లక్ష్యం చేరుకోవాలంటే ముందున్న దారి పొడవుగా ఉంది. మూడు లక్షల కోట్ల ఉత్పత్తి, యాభై వేల కోట్ల ఎగుమతి — ఇవి సాధించాలంటే హైదరాబాద్ లోని MSMEలు రక్షణ సప్లై చైన్‌లో లోతుగా ఇమిడడం అవసరం. తెలంగాణ ప్రభుత్వం పెట్టిన Aerospace and Defence priority sector హోదా, రానున్న skill university, drone parks – ఇవి అన్నీ ఒకే దిశలో సాగుతున్నాయి. కానీ స్థానిక MSME లకు DRDO, HAL, BEL వంటి సంస్థలతో నేరుగా కలిపే bridge మెకానిజమ్ ఎప్పుడు వస్తుందో – అది రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించాల్సిన తదుపరి అడుగు.

Also Read : 30-35% పెరిగిన కమర్షియల్ గ్యాస్ ధరలపై ఆగ్రహం