- కేంద్ర సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (MSME)
- దివ్యాంగ విశ్వకర్మ కళాకారులకు రైల్వే స్టేషన్లలో OSOP స్టాళ్ల కేటాయింపు
- దేశవ్యాప్తంగా 12 రాష్ట్రాల్లోని ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు
దివ్యాంగ కళాకారులకు కొత్త అవకాశాలు
సాంప్రదాయ కళాకారులు, చేతివృత్తుల నిపుణులను ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న పీఎం విశ్వకర్మ (PM Vishwakarma) పథకం మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. ఈ పథకంలో భాగంగా దివ్యాంగ కళాకారులకు మార్కెట్ అవకాశాలు కల్పించేందుకు “వన్ స్టేషన్ వన్ ప్రొడక్ట్” (OSOP) కార్యక్రమాన్ని మరింత విస్తరించింది.
రైల్వే స్టేషన్లలో ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన రిటైల్ అవుట్లెట్ల ద్వారా దివ్యాంగ కళాకారులు తయారు చేసిన ఉత్పత్తులను నేరుగా వినియోగదారులకు విక్రయించే అవకాశం కల్పిస్తున్నారు. దీంతో వారి ఉత్పత్తులకు విస్తృత మార్కెట్ లభించడంతో పాటు ఆదాయ వనరులు కూడా పెరుగుతున్నాయి.
ఇప్పటికే 28 మంది దివ్యాంగ లబ్ధిదారులకు స్టాళ్లు
కేంద్ర MSME శాఖ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం ఇప్పటివరకు దేశంలోని 12 రాష్ట్రాలకు చెందిన 28 మంది దివ్యాంగ విశ్వకర్మ లబ్ధిదారులకు OSOP స్టాళ్లు కేటాయించారు.
వీరిలో చెప్పుల తయారీదారులు, శిల్పకారులు, వడ్రంగులు, బొమ్మల తయారీదారులు, లోహ కళాకారులు, బుట్టల తయారీదారులు, టైలర్లు ఉన్నారు.
వృత్తుల వారీగా స్టాళ్ల కేటాయింపులు:
- శిల్పకళాకారులు – 6
- బొమ్మల తయారీదారులు – 6
- చెప్పుల తయారీదారులు – 5
- వడ్రంగులు – 5
- లోహ కళాకారులు – 2
- బుట్టల తయారీదారులు – 2
- టైలర్లు – 2
ఇందోర్ కళాకారుడి విజయగాథ
మధ్యప్రదేశ్కు చెందిన దివ్యాంగ శిల్పకారుడు అతుల్ క్రిస్టల్ విగ్రహాలు, అలంకరణ వస్తువుల తయారీలో ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నాడు. పీఎం విశ్వకర్మ పథకం ద్వారా శిక్షణ పొందిన అనంతరం తన డిజైన్లలో కొత్తదనాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
ఇందోర్ రైల్వే స్టేషన్ ప్లాట్ఫాం నెంబర్-1 వద్ద అతనికి OSOP స్టాల్ కేటాయించారు. 2026 జనవరిలో ప్రారంభమైన ఈ స్టాల్కు ప్రయాణికుల నుంచి విశేష స్పందన లభిస్తోంది. దీంతో అతని ఆదాయం గణనీయంగా పెరిగినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
15 రోజుల్లో రూ.19 వేల ఆదాయం
ఝార్ఖండ్కు చెందిన అజీత్ శర్మ అనే దివ్యాంగ లోహ కళాకారుడికి దేవఘర్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలో స్టాల్ కేటాయించారు. తన చేతితో తయారు చేసిన లోహ ఉత్పత్తులను విక్రయిస్తూ కేవలం 15 రోజుల్లోనే రూ.19 వేల ఆదాయం సంపాదించాడు.
శారీరక ఇబ్బందులు ఉన్నప్పటికీ తన నైపుణ్యాన్ని నమ్ముకుని ముందుకు సాగుతున్న అజీత్ కథ ఇప్పుడు మరెందరికో స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది.
జైపూర్ వడ్రంగి ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకున్నాడు
రాజస్థాన్లోని జైపూర్కు చెందిన ఘనశ్యామ్ కుమావత్ అనే దివ్యాంగ వడ్రంగికి గాంధీనగర్ రైల్వే స్టేషన్ వద్ద స్టాల్ కేటాయించారు. అతను తయారు చేసిన కలప ఫర్నిచర్, ఇతర ఉత్పత్తులకు మంచి డిమాండ్ రావడంతో తక్కువ కాలంలోనే గణనీయమైన ఆదాయం పొందుతున్నాడు.
నాణ్యమైన ఉత్పత్తులతో వినియోగదారుల విశ్వాసాన్ని సంపాదించుకున్న ఘనశ్యామ్ కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి కూడా మెరుగుపడింది.
ఆర్థిక సాధికారతే లక్ష్యం
దివ్యాంగ కళాకారులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రత్యేక సవాళ్లను గుర్తించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం వారికి మార్కెట్ యాక్సెస్, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడంపై దృష్టి సారించింది.
OSOP కార్యక్రమం ద్వారా వారి ఉత్పత్తులకు గుర్తింపు పెరగడంతో పాటు, స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు కూడా విస్తరిస్తున్నాయి. భారతదేశపు సంప్రదాయ కళలను సంరక్షించడమే కాకుండా దివ్యాంగుల ఆర్థిక స్వావలంబనకు ఈ కార్యక్రమం కీలకంగా మారుతోంది.
సమగ్ర అభివృద్ధి దిశగా కేంద్రం
“సమ్మాన్, సమర్థ్య, సమృద్ధి” అనే మూడు ప్రధాన లక్ష్యాలతో అమలు అవుతున్న పీఎం విశ్వకర్మ పథకం దేశవ్యాప్తంగా వేలాది మంది కళాకారుల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకొస్తోంది. ముఖ్యంగా దివ్యాంగ విశ్వకర్మ కళాకారులకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపడుతున్న చర్యలు సమగ్ర అభివృద్ధికి నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.
రైల్వే స్టేషన్ల వంటి అధిక రద్దీ ప్రాంతాల్లో విక్రయ వేదికలు కల్పించడం ద్వారా వారి ఉత్పత్తులు మరింత మందికి చేరువవుతున్నాయి. దీంతో దివ్యాంగ కళాకారుల ఆత్మవిశ్వాసం పెరగడంతో పాటు, ఆర్థికంగా బలపడే అవకాశాలు కూడా విస్తరిస్తున్నాయి.

