కేంద్ర నిధుల కోసం తెలంగాణ ప్రత్యేక వ్యూహం : 2026–27 కేంద్ర బడ్జెట్ నుంచి తెలంగాణకు రావాల్సిన నిధులను గరిష్టంగా పొందేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళికపై దృష్టి పెట్టింది. డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తెలంగాణ సచివాలయంలో జరిగిన కార్యదర్శుల సమావేశంలో ప్రధాన కార్యదర్శి కె. రామకృష్ణారావు అన్ని శాఖలకు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
కేంద్ర బడ్జెట్‌లో వివిధ రంగాలకు కేటాయించే నిధులు, కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు (CSS), ప్రత్యేక అభివృద్ధి పథకాల కింద రాష్ట్రానికి దక్కే అవకాశాలను ముందుగానే గుర్తించి ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేయాలని ఆయన సూచించారు.
నిధుల కోసం కేవలం కేంద్ర కేటాయింపుల కోసం ఎదురుచూడకుండా, ప్రతి శాఖ తన పరిధిలో అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను గుర్తించి చురుగ్గా వ్యవహరించాలని ప్రధాన కార్యదర్శి స్పష్టం చేశారు.
CSS నిధుల్లో రూ.25 వేల కోట్ల లక్ష్యం
కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల కింద దేశవ్యాప్తంగా కేటాయించిన నిధుల్లో తెలంగాణ గరిష్ట వాటాను సాధించడమే రాష్ట్ర లక్ష్యమని సమావేశంలో పేర్కొన్నారు.
జాతీయ స్థాయిలో CSS కింద కేటాయించిన రూ.5 లక్షల కోట్ల నిధుల్లో తెలంగాణకు కనీసం రూ.25 వేల కోట్లు పొందేలా చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రధాన కార్యదర్శి శాఖలను ఆదేశించారు.
రాష్ట్ర జనాభా వాటా, కేంద్ర పథకాలకు అర్హత, ఆయా రంగాల్లో ఉన్న అవసరాలను సమర్థంగా వినియోగించుకుని నిధులను సాధించేందుకు శాఖలు ప్రణాళికాబద్ధంగా పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.
ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇంకా అందుబాటులో ఉన్నట్లు పేర్కొన్న రూ.10 వేల కోట్ల కేంద్ర నిధులను కూడా పొందేందుకు ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేయాలని ఆయన సూచించారు.
బడ్జెట్ ప్రాధాన్య రంగాలపై శాఖల దృష్టి
కేంద్ర బడ్జెట్‌లో ప్రాధాన్యం పొందుతున్న రంగాలను తెలంగాణ అభివృద్ధి అవసరాలతో అనుసంధానించాలని ప్రధాన కార్యదర్శి సూచించారు. ముఖ్యంగా ఈ రంగాలపై దృష్టి పెట్టాలని పేర్కొన్నారు:
- ఫార్మా రంగం
- సెమీకండక్టర్ల అభివృద్ధి
- వ్యవసాయం
- రంగాలవారీ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి
- పరిశ్రమలు, పెట్టుబడులు
- పర్యాటక రంగం
కేంద్రం ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న రంగాల్లో రాష్ట్రానికి ఉన్న అవకాశాలను సమర్థంగా ప్రతిపాదనల రూపంలో సమర్పిస్తే అదనపు నిధులను ఆకర్షించే అవకాశం ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
టెంపుల్ కారిడార్‌తో పర్యాటక అభివృద్ధి
ఖమ్మం – వరంగల్ – కరీంనగర్ ప్రాంతాలను అనుసంధానించే టెంపుల్ కారిడార్ ఆలోచనపై కూడా సమావేశంలో ప్రాధాన్యంగా చర్చించినట్లు సమాచారం.
ఈ కారిడార్ ద్వారా పర్యాటక రంగంతో పాటు స్థానిక వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, సేవారంగం అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉందనే అంశాన్ని ప్రధాన కార్యదర్శి ప్రస్తావించారు.
ఆధ్యాత్మిక పర్యాటక ప్రాంతాల మధ్య మెరుగైన అనుసంధానం ఏర్పడితే సందర్శకుల రాక పెరగడంతో పాటు స్థానికంగా ఉపాధి అవకాశాలకు కూడా ఊతం లభించవచ్చని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
మామ్నూర్ విమానాశ్రయంతో పరిశ్రమలకు ఊతం
పర్యాటకంతో పాటు పరిశ్రమలు, వాణిజ్య కార్యకలాపాల విస్తరణలో మామ్నూర్ విమానాశ్రయం ప్రాధాన్యాన్ని కూడా ప్రధాన కార్యదర్శి వివరించారు.
మెరుగైన వైమానిక అనుసంధానం ఏర్పడితే వరంగల్ ప్రాంతం, పరిసర జిల్లాల్లో పెట్టుబడులు, వ్యాపార కార్యకలాపాలు, పర్యాటక రంగానికి కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చనే అంచనాతో రాష్ట్రం ముందుకు సాగుతోంది.
కేంద్ర నిధులను మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధితో అనుసంధానించి దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక ప్రయోజనాలు పొందడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టినట్లు సమావేశంలో స్పష్టమైంది.
ఉపయోగించని కేంద్ర నిధులపైనా దృష్టి
16వ ఆర్థిక సంఘం ప్రమాణాలు, రాష్ట్ర అభివృద్ధి సూచికలు, కేంద్ర పథకాల అమలులో నిధుల వినియోగ సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై కూడా ప్రధాన కార్యదర్శి దృష్టి సారించారు.
కేటాయించిన నిధులను నిర్ణీత సమయంలో వినియోగించడం, ప్రాజెక్టుల పురోగతిని వేగవంతం చేయడం, తదుపరి విడత నిధులకు అవసరమైన ప్రతిపాదనలు సమయానికి పంపడం వంటి అంశాల్లో శాఖలు ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలని సూచించారు.
రాష్ట్రానికి అందుబాటులో ఉండి ఇప్పటివరకు పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించని కేంద్ర నిధులను గుర్తించి వాటిని ఉపయోగించుకోవడంపై కూడా అధికారులు చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంది.
శాఖల సమన్వయమే కీలకం
కేంద్ర నిధులను గరిష్టంగా సాధించాలంటే ఒక్క శాఖ ప్రయత్నం సరిపోదని, ఆర్థిక, ప్రణాళిక, పరిశ్రమలు, పర్యాటకం, వ్యవసాయం, మౌలిక సదుపాయాల శాఖల మధ్య సమన్వయం అవసరమని అధికార వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
2026–27 కేంద్ర బడ్జెట్ నేపథ్యంలో తెలంగాణ అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రాజెక్టులను గుర్తించి, అర్హత ప్రమాణాలకు సరిపోయే ప్రతిపాదనలను వేగంగా సిద్ధం చేయడం ఇప్పుడు శాఖల ముందున్న ప్రధాన బాధ్యతగా మారింది.
రాబోయే కాలంలో ప్రతి శాఖ రూపొందించే కార్యాచరణ ప్రణాళికలు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపే ప్రతిపాదనల ఆధారంగా తెలంగాణకు అదనపు నిధుల ప్రవాహం ఎంతవరకు పెరుగుతుందన్నది కీలకంగా మారనుంది.
