Hyderabad: హైదరాబాద్లోని బోవెన్పల్లి, గుడిమల్కాపూర్ కూరగాయల మార్కెట్లు ఇప్పుడు దేశానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. ప్రతిరోజూ ఉత్పత్తి అయ్యే టన్నుల కొద్దీ కూరగాయల చెత్తను వృథా కాకుండా, బయోగ్యాస్, విద్యుత్, బయో ఎరువులుగా మార్చుతూ సస్టైనబుల్ మోడల్గా మారాయి. ప్రస్తుతం LPG కొరత నేపథ్యంలో ఈ ప్రాజెక్టులు మరింత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి.
బోవెన్పల్లి మార్కెట్లో 2021లో ఏర్పాటు చేసిన బయోమీథనేషన్ ప్లాంట్ ప్రతిరోజూ సుమారు 8 నుంచి 10 టన్నుల కూరగాయల చెత్తను సేకరించి, దాని నుంచి దాదాపు 500 యూనిట్ల విద్యుత్, 30 కిలోల బయోగ్యాస్ ఉత్పత్తి చేస్తోంది. ఈ విద్యుత్ను మార్కెట్లోని స్ట్రీట్లైట్లు, 170 దుకాణాలు, పరిపాలన భవనం, నీటి సరఫరా కోసం వినియోగిస్తున్నారు. ఉత్పత్తి అయ్యే బయోగ్యాస్ను మార్కెట్ క్యాంటీన్లో వంటకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
ఈ క్యాంటీన్లో రోజుకు 500 నుంచి 600 మంది వరకు — ముఖ్యంగా హమాలీలు, రోజువారీ కూలీలు, డ్రైవర్లు — తక్కువ ఖర్చుతో అల్పాహారం పొందుతున్నారు. అంటే చెత్త నుంచి వచ్చిన శక్తి నేరుగా ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరుస్తోంది.
సైన్స్ తో సాగుతున్న మార్పు
ఈ ప్లాంట్ను సీఎస్ఐఆర్-ఐఐసీటీ శాస్త్రవేత్తలు రూపొందించారు. Anaerobic Gas Lift Reactor (AGR) టెక్నాలజీ ఆధారంగా పనిచేసే ఈ బయోమీథనేషన్ సిస్టమ్ దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందింది. 2021లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన “మన్ కీ బాత్” కార్యక్రమంలో కూడా దీనిని ప్రస్తావించడం విశేషం.
కొంతకాలం నిలిచిపోయిన ఈ ప్లాంట్ ఇటీవల మళ్లీ ప్రారంభమై పూర్తి స్థాయిలో పనిచేస్తోంది. దీంతో మార్కెట్ నిర్వహణ ఖర్చులు తగ్గడమే కాకుండా, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా దోహదం చేస్తోంది.
గుడిమల్కాపూర్లో మరో విజయగాథ
గుడిమల్కాపూర్ మార్కెట్లో 2019లో ఏర్పాటు చేసిన బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ 2022 నుంచి పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తోంది. ఇక్కడ రోజుకు సుమారు 5 టన్నుల కూరగాయల చెత్తను శాస్త్రీయంగా ప్రాసెస్ చేసి 200 క్యూబిక్ మీటర్ల బయోగ్యాస్, 5 కిలోలీటర్ల బయో ఎరువును ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.
ఈ బయోగ్యాస్ను మార్కెట్ యార్డ్లో విద్యుత్ ఉత్పత్తికి, అలాగే క్యాంటీన్లో LPG వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు. అంటే ఈ ప్రాజెక్ట్ ఒకేసారి విద్యుత్, గ్యాస్, ఎరువు అవసరాలను తీర్చగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంది.
పట్టణాల్లో పెరుగుతున్న చెత్త సమస్యకు ఇది ఒక సమర్థవంతమైన పరిష్కారం. కూరగాయల మార్కెట్లలో వచ్చే వ్యర్థాలను ఇంధనంగా మార్చడం ద్వారా పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని తగ్గించవచ్చు. అదే సమయంలో విద్యుత్, గ్యాస్ ఖర్చులను కూడా తగ్గించవచ్చు.
ప్రస్తుతం LPG ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో ఈ బయోగ్యాస్ మోడల్ ప్రత్యామ్నాయంగా నిలుస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా ఇతర నగరాలు కూడా ఈ మోడల్ను అనుసరించే అవకాశం ఉంది.
మొత్తానికి, బోవెన్పల్లి, గుడిమల్కాపూర్ మార్కెట్లు “చెత్తే సంపద” అనే కాన్సెప్ట్ను నిజం చేస్తున్నాయి. ఇది కేవలం టెక్నాలజీ విజయం మాత్రమే కాదు సస్టైనబుల్ ఫ్యూచర్కు దారి చూపించే మార్గం కూడా.
Also Read: జియాగూడలో నకిలీ సమోసాల గూడెం బస్టు.. పాడైన పదార్థాలతో తయారీ
