హైదరాబాద్ నగర రవాణా వ్యవస్థలో మరో కీలక మలుపు రానుంది. మెట్రో స్టేషన్ దిగిన తర్వాత గమ్యస్థానానికి చేరుకోవడంలో ప్రయాణికులు ఎదుర్కొంటున్న ‘లాస్ట్ మైల్’ సమస్యకు పరిష్కారంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం పర్సనల్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ (PRT) — అంటే ‘పాడ్ ట్యాక్సీ’ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టేందుకు సిద్ధమవుతోంది. రాయదుర్గం, హైటెక్ సిటీ, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్ పరిసర ప్రాంతాల్లో మొదటి దశ అమలు చేయాలని యోచిస్తున్నారు.
సమస్య అర్థమైంది — అందుకే ఈ నిర్ణయం
హైదరాబాద్ మెట్రో రోజూ దాదాపు ఐదు లక్షల మంది ప్రయాణికులను తీసుకెళ్తోంది. కానీ ఆ స్టేషన్ దిగిన తర్వాత పక్కన ఉన్న ఐటీ కంపెనీకో, అపార్ట్మెంట్కో చేరుకోవడం సులభంగా ఉండటం లేదు. అన్ని ప్రాంతాల్లో బస్సులు లేవు, ఆటో చార్జీలు ఎక్కువ, ట్రాఫిక్ అందుకు తోడు. సైబరాబాద్ జోన్లో రోజూ లక్షలాది మంది ఐటీ ఉద్యోగులు ఈ సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం రోడ్డు ట్రాఫిక్కు సంబంధం లేకుండా ఎలివేటెడ్ ట్రాక్లపై నడిచే పాడ్ ట్యాక్సీలను తీసుకురావాలని నిర్ణయించింది.
ఎక్కడ మొదలవుతుంది?
మొదటి దశలో రాయదుర్గం–కూకట్పల్లి, రాయదుర్గం–హైటెక్ సిటీ కారిడార్లతో పాటు ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, నాలెడ్జ్ సిటీ, సచివాలయ పరిసర ప్రాంతాలను లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు. ఇవి అన్నీ నగరంలో అత్యధిక ఉద్యోగ రాకపోకలు ఉండే ప్రాంతాలు కావడం గమనార్హం.
పాడ్ ట్యాక్సీ అంటే ఏమిటి?
పాడ్ ట్యాక్సీలు డ్రైవర్ అవసరం లేని పూర్తి ఆటోమేటెడ్ వాహనాలు. ఒక్కో పాడ్లో 6 నుండి 8 మంది ప్రయాణించవచ్చు. గంటకు గరిష్ఠంగా 40 కిలోమీటర్ల వేగంతో నడుస్తాయి. విద్యుత్ లేదా బ్యాటరీ ఆధారంగా పనిచేయడం వల్ల పర్యావరణానికి హాని ఉండదు. గంటకు దాదాపు పదివేల మందిని గమ్యస్థానాలకు చేర్చగల సామర్థ్యం ఈ వ్యవస్థకు ఉంటుంది. ముందస్తు బుకింగ్ సదుపాయం వల్ల వేచి ఉండే సమయం కూడా తగ్గుతుంది.
ప్రాజెక్ట్ ఎలా అమలవుతుంది?
ప్రభుత్వ–ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య (PPP) విధానంలో DBFOT మోడల్ — అంటే డిజైన్, నిర్మాణం, ఫైనాన్సింగ్, నిర్వహణ, చివరకు ప్రభుత్వానికి బదిలీ — అనే క్రమంలో చేపట్టాలని భావిస్తున్నారు. సాంకేతిక, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు అంచనా వేసేందుకు కన్సల్టెంట్ ఎంపిక ప్రక్రియ ఇప్పటికే మొదలైంది. ముంబైలోనూ ఇలాంటి ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభ దశలో ఉంది — హైదరాబాద్ అమలు వేగంగా సాగితే దేశంలోనే ముందుండే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఇది ఇంకా ప్రణాళికా దశలోనే ఉంది. కన్సల్టెంట్ నివేదిక, టెండర్ ప్రక్రియ, నిర్మాణం పూర్తయి అందుబాటులోకి రావడానికి కొన్నేళ్ళు పట్టవచ్చని అధికారులు స్వయంగా అంగీకరిస్తున్నారు. ప్రణాళికలు బాగున్నాయి — కానీ అమలు వేగమే అసలు పరీక్ష.
