తెలంగాణలో పట్టణ స్థానిక సంస్థల రాజకీయాలు మరోసారి హాట్ టాపిక్గా మారాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీల్లో కొత్త పాలకవర్గాలు కొలువుదీరడంతో రాజకీయ చర్చలు ఊపందుకున్నాయి. మొత్తం 7 కార్పొరేషన్లలో మేయర్లు, డిప్యూటీ మేయర్ల ఎన్నికలు పూర్తికాగా, 105 మున్సిపాలిటీల్లో ఛైర్పర్సన్లు, వైస్ఛైర్పర్సన్ల ఎన్నికలు సోమవారం విజయవంతంగా నిర్వహించారు. మరో 11 మున్సిపాలిటీల్లో ఎన్నికలు వివిధ కారణాల వల్ల వాయిదా పడ్డాయి.
ఈ ఎన్నికల నేపథ్యంలో అభ్యర్థులు భారీగా ఖర్చు చేసినట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ సాగుతోంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఓటుకు రూ.70 వేల వరకు నగదు ఇచ్చారనే ఆరోపణలు వినిపించగా, మరికొన్ని చోట్ల బంగారం, వెండి బహుమతులుగా ఇచ్చినట్లు సమాచారం.
ఈ పరిణామాల మధ్య ప్రజల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న నెలకొంది. ఇంత ఖర్చు పెట్టి ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులకు ప్రభుత్వం నుంచి జీతభత్యాలు, సౌకర్యాలు ఏముంటాయి? వారి అధికారాలు, బాధ్యతలు ఏంటి?
జీతభత్యాలు ఇలా…
నగరపాలికల్లో మేయర్ పదవికి గౌరవంతో పాటు వేతన సౌకర్యాలూ ఉంటాయి. మేయర్కు నెలకు సుమారు రూ.65 వేల జీతం లభిస్తుంది. డిప్యూటీ మేయర్కు రూ.32,500, కార్పొరేటర్కు రూ.7,800 చొప్పున నెలవారీ వేతనం అందుతుంది. వీటితో పాటు వాహన భత్యం, కార్యాలయ సిబ్బంది సేవలు వంటి సౌకర్యాలు కూడా ఉంటాయి.
పురపాలక సంఘాల విషయానికి వస్తే, జనాభా ఆధారంగా జీతభత్యాల్లో తేడాలు ఉంటాయి. జనాభా 50 వేలకుపైగా ఉన్న మున్సిపాలిటీల్లో ఛైర్పర్సన్కు నెలకు రూ.19,500 జీతం లభిస్తుంది. డిప్యూటీ ఛైర్పర్సన్కు రూ.9,750, కౌన్సిలర్కు రూ.4,550 చొప్పున చెల్లిస్తారు. జనాభా 50 వేల కంటే తక్కువ ఉన్న మున్సిపాలిటీల్లో ఛైర్పర్సన్కు రూ.15,600, డిప్యూటీ ఛైర్పర్సన్కు రూ.6,500, కౌన్సిలర్కు రూ.3,250 చొప్పున జీతం ఉంటుంది.
అధికారాలు, ప్రోటోకాల్ ప్రాధాన్యం
మేయర్లు, ఛైర్పర్సన్లు నగర, పట్టణాల ప్రథమ పౌరులుగా గుర్తింపు పొందుతారు. రాష్ట్రపతి, ప్రధాని లేదా ఇతర ప్రముఖుల పర్యటనల సందర్భంగా ప్రోటోకాల్లో మొదటి స్థానంలో ఉంటారు. అధికారిక కార్యక్రమాల్లో వీరికి ప్రత్యేక గౌరవం లభిస్తుంది.
బాధ్యతలు కీలకం
జీతభత్యాలతో పాటు బాధ్యతలు కూడా అంతే కీలకంగా ఉంటాయి. నగరపాలికలు, మున్సిపాలిటీల పాలకవర్గం పట్టణాభివృద్ధిలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాలి. పారిశుద్ధ్య పర్యవేక్షణ, రోడ్లు–డ్రైనేజీల నిర్మాణం, వీధి దీపాల నిర్వహణ, తాగునీటి సరఫరా, పన్నుల వసూలు, ప్రజల ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, మొక్కలు నాటడం, రుణాల చెల్లింపులు వంటి అనేక అంశాల్లో పాలకవర్గం ప్రత్యక్షంగా వ్యవహరించాలి.
అదేవిధంగా ప్రతి నెల కనీసం ఒకసారి పాలకవర్గ సమావేశం నిర్వహించడం తప్పనిసరి. ఈ సమావేశాలకు మేయర్ లేదా ఛైర్పర్సన్ అధ్యక్షత వహిస్తారు. వారు అందుబాటులో లేని సమయంలో డిప్యూటీ మేయర్ లేదా వైస్ఛైర్పర్సన్ సమావేశాలను నడిపిస్తారు.
మొత్తంగా చూస్తే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కేవలం పదవులకే పరిమితం కాకుండా పట్టణాభివృద్ధికి కీలకమైన బాధ్యతలను కూడా మోస్తాయి. ఎన్నికల ఖర్చులపై విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రజాప్రతినిధులు తమ బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వర్తించడమే ప్రజలు ఆశిస్తున్న ప్రధాన అంశంగా నిలుస్తోంది.
