తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థలో కీలక మార్పులు చేయాలని రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు సమాచారం. రాష్ట్రంలో అమలులో ఉన్న మూడంచెల పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థలో ఎంపీటీసీ (మండల పరిషత్ టెరిటోరియల్ కాన్స్టిట్యూయెన్సీ), జడ్పీటీసీ (జిల్లా పరిషత్ టెరిటోరియల్ కాన్స్టిట్యూయెన్సీ) వ్యవస్థలను పూర్తిగా రద్దు చేసే దిశగా ప్రభుత్వం ఆలోచనలు సాగిస్తోంది.
వ్యవస్థ రద్దుకు కారణాలేమిటి?
ప్రభుత్వ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఎంపీటీసీ–జడ్పీటీసీల పాత్రపై సమగ్ర సమీక్ష నిర్వహించిన తర్వాతే ఈ ఆలోచనకు వచ్చినట్టు తెలుస్తోంది. ప్రధానంగా మూడు అంశాలు ప్రభుత్వ నిర్ణయానికి దారి తీసినట్లు చెబుతున్నారు..
పదవులు ఉన్నా అధికారాలు లేవు: ప్రజల చేత ఎన్నుకోబడిన ప్రతినిధులకు స్పష్టమైన బాధ్యతలు, పరిపాలనా అధికారాలు, నిధులు లేకపోవడం వల్ల అభివృద్ధి పనుల్లో వారి పాత్ర పరిమితమైందని ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడుతోంది.
ఎన్నికల ఖర్చు, కోడ్ అడ్డంకులు: ఈ స్థానాలకు ప్రత్యేక ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి రావడం వల్ల ప్రభుత్వ ఖజానాపై అదనపు భారం పడుతోందని, తరచూ ఎన్నికల కోడ్ అమలుతో అభివృద్ధి పనులు నిలిచిపోతున్నాయని భావిస్తోంది.
పాలనలో సమర్థత లోపం: ప్రస్తుతం ఈ వ్యవస్థల వల్ల పరిపాలనాపరంగా పెద్దగా ప్రయోజనం లేదనే ప్రాథమిక నిర్ధారణకు ప్రభుత్వం వచ్చినట్టు సమాచారం.
ఫిబ్రవరి 23 కేబినెట్ సమావేశం కీలకం
ఈ ప్రతిపాదనపై స్పష్టత రావడానికి ఫిబ్రవరి 23న జరిగే రాష్ట్ర కేబినెట్ సమావేశం అత్యంత కీలకంగా మారింది. ఈ సమావేశంలో ఎంపీటీసీ–జడ్పీటీసీ వ్యవస్థల భవిష్యత్తుపై చర్చించే అవకాశం ఉంది.
ఇప్పటికే ఈ అంశంపై సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలని పంచాయతీరాజ్ శాఖను ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. ఈ నివేదికలో:
- ప్రస్తుతం ఉన్న వ్యవస్థ వల్ల లాభనష్టాలు
- రద్దు చేస్తే కలిగే పరిపాలనా, ఆర్థిక ప్రభావాలు
- ఇతర రాష్ట్రాల్లో అమలవుతున్న విధానాలు
- వంటి అంశాలను విశ్లేషించనున్నారు.
రాజ్యాంగపరమైన అడ్డంకులు
అయితే ఈ ప్రతిపాదన అమలు చేయడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థ 73rd Constitutional Amendment Act ద్వారా అమలులోకి వచ్చింది. ఈ సవరణ ప్రకారం మూడు అంచెల స్థానిక సంస్థల వ్యవస్థను రాష్ట్రాలు అమలు చేయాల్సిందే.
కాబట్టి ఎంపీటీసీ, జడ్పీటీసీ వ్యవస్థలను పూర్తిగా రద్దు చేయాలంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం అవుతుందని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. కేవలం రాష్ట్ర స్థాయిలో తీర్మానం చేయడం లేదా ఆర్డినెన్స్ జారీ చేయడం ద్వారా ఈ వ్యవస్థను రద్దు చేయడం సాధ్యం కాదని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. కేంద్ర సహకారం లేకుండా ముందడుగు వేస్తే, ఇది న్యాయపరమైన వివాదాలకు దారి తీసే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
మొత్తానికి, తెలంగాణలో స్థానిక సంస్థల వ్యవస్థలో భారీ మార్పులకు ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతున్న సంకేతాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఈ నిర్ణయం రాజకీయంగా, చట్టపరంగా ఎంతవరకు సాధ్యమవుతుందో ఫిబ్రవరి 23 కేబినెట్ సమావేశం తర్వాతే స్పష్టత రానుంది.
