హైదరాబాద్ నగరంలో మరో రెండు చెరువులు త్వరలోనే ప్రజలకు అందుబాటులోకి రానున్నాయి. పాతబస్తీలోని చారిత్రక బమృకున్-ఉద్-దౌలా చెరువుతో పాటు కూకట్పల్లిలోని నల్ల చెరువు అభివృద్ధి పనులు పూర్తయ్యాయి. ఈ నెల 6వ తేదీన ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి చేతుల మీదుగా బమృకున్-ఉద్-దౌలా చెరువును ప్రారంభించేందుకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. అనంతరం మరో రెండు మూడు రోజుల్లో కూకట్పల్లి నల్ల చెరువును కూడా నగర ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు.
హైడ్రా చేపట్టిన చెరువుల పునరుద్ధరణలో భాగంగా మొదటి విడతలో మొత్తం 6 చెరువులను అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించారు. అందులో అంబర్పేటలోని బతుకమ్మ కుంట ఇప్పటికే 2024 సెప్టెంబర్ 28న ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుతం మరో మూడు చెరువులు నిర్మాణ దశలో ఉండగా, రెండో విడతలో మరిన్ని 14 చెరువులను అభివృద్ధి చేయడానికి హైడ్రా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది.
పాతబస్తీకి మణిహారం – బమృకున్-ఉద్-దౌలా చెరువు
పాతబస్తీలో చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన బమృకున్-ఉద్-దౌలా చెరువు నిజాంల కాలం నాటి వారసత్వాన్ని మళ్లీ గుర్తు చేసేలా అభివృద్ధి చేశారు. కాలక్రమేణా ఆక్రమణలకు గురై ఆనవాళ్లు కోల్పోయిన ఈ చెరువును హైడ్రా అధికారులు పునరుద్ధరించారు. ఆక్రమణలను తొలగించి చెరువుకు మళ్లీ జీవం పోశారు.
చెరువు కట్టను పటిష్టం చేసి అక్కడ వాకింగ్ ట్రాక్ నిర్మించారు. ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఓపెన్ జిమ్ ఏర్పాటు చేశారు. చిన్నారులు ఆడుకునేందుకు ప్రత్యేక ప్లే ఏరియాలను అభివృద్ధి చేశారు. వృద్ధులు సేదతీరేందుకు గజబోలు నిర్మించారు. చెరువు చుట్టూ ఔషధ గుణాలున్న మొక్కలు, నీడనిచ్చే చెట్లను నాటారు. భద్రత కోసం సీసీటీవీ కెమెరాలను ఏర్పాటు చేసి హైడ్రా ప్రధాన కార్యాలయం నుంచి పర్యవేక్షించేలా చర్యలు తీసుకున్నారు.
చరిత్రను మళ్లీ వెలికితీసిన అభివృద్ధి
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం 1770లో మూడవ నిజాం సికందర్ జాహ్ పాలనలో అప్పటి ప్రధానమంత్రి నవాబ్ రుక్న్-ఉద్-దౌలా ఈ చెరువును నిర్మించారని తెలుస్తోంది. ఒకప్పుడు ఈ చెరువు సుమారు 104 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉండేదని చరిత్ర చెబుతోంది. కాలక్రమేణా అది తగ్గుతూ చివరకు కొన్ని ఎకరాలకు పరిమితమైంది.
2024 ఆగస్టులో హైడ్రా ఆక్రమణలను తొలగించి చెరువు విస్తీర్ణాన్ని తిరిగి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చింది. అనేక అవరోధాలు, విమర్శలను ఎదుర్కొంటూ ఈ పనిని పూర్తి చేసింది. ఇప్పుడు చెరువు అందంగా మారడంతో స్థానికులు ఆనందం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
విహార కేంద్రంగా అభివృద్ధి
హైడ్రా కమిషనర్ ఏవీ రంగనాథ్ మార్గదర్శకత్వంలో చెరువును విహార కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దారు. పచ్చిక బయళ్లతో పార్కులు, వాకింగ్ ట్రాక్లు, చెట్లతో పచ్చని వాతావరణం సృష్టించారు. నిజాంల కాలంలో వాడిన రాతితో చెరువు కట్టను బలపరిచారు. రాజేంద్రనగర్, ఆరాంఘర్ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వర్షపు నీరు చెరువులోకి చేరేలా ఇన్లెట్లు ఏర్పాటు చేశారు.
కూకట్పల్లి నల్ల చెరువు కొత్త రూపం
కూకట్పల్లి ప్రాంతంలో అత్యధిక జనసాంద్రత ఉన్న ప్రాంతంలో ఉన్న నల్ల చెరువు గతంలో ఆక్రమణలతో తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది. మురుగు నీటితో దుర్వాసన వెదజల్లే పరిస్థితి ఏర్పడింది. 2024 సెప్టెంబర్లో హైడ్రా ఆక్రమణలను తొలగించి చెరువును పునరుద్ధరించింది.
ఎఫ్టీఎల్ పరిధిలో నిర్మించిన 16 వ్యాపార షెడ్డులను తొలగించారు. చెరువులో పేరుకుపోయిన పూడికను పూర్తిగా తొలగించి, మూడు మీటర్లకు పైగా మట్టిని తీయడంతో చెరువు విస్తీర్ణం దాదాపు రెట్టింపు అయింది. ఒకప్పుడు 16 ఎకరాలకు కుదించిన చెరువు ఇప్పుడు 30 ఎకరాలకు విస్తరించింది.
ప్రజలకు కొత్త పిక్నిక్ స్పాట్
చెరువు చుట్టూ దాదాపు 1.5 కిలోమీటర్ల వాకింగ్ ట్రాక్ ఏర్పాటు చేశారు. జీవ వైవిధ్యాన్ని పెంచేందుకు చెరువులో చిన్న ఐల్యాండ్లను నిర్మించారు. వర్షపు నీరు చేరేందుకు 7 ఇన్లెట్లు ఏర్పాటు చేశారు. చెరువు నిండినప్పుడు నీరు బయటకు వెళ్లేందుకు ఔట్లెట్లను కూడా అభివృద్ధి చేశారు.
ఇప్పుడు ఈ ప్రాంతం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా మారింది. ఐదు కిలోమీటర్ల దూరం నుంచి కూడా ప్రజలు వాకింగ్, విహారయాత్ర కోసం ఇక్కడికి వస్తున్నారు. ఆదివారాల్లో ఇది పెద్ద పిక్నిక్ స్పాట్లా మారిందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
నగరంలో చెరువుల పునరుద్ధరణ
నగరంలో మురికికూపాలుగా మారిన చెరువులను పునరుద్ధరించి పర్యావరణాన్ని కాపాడడం, ప్రజలకు విశ్రాంతి ప్రదేశాలు అందించడం హైడ్రా లక్ష్యంగా పనిచేస్తోంది. బమృకున్-ఉద్-దౌలా మరియు నల్ల చెరువుల అభివృద్ధి ఈ దిశలో కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు.
