దేవాలయానికి వెళ్లినప్పుడు చాలామంది ముందుగా స్వామివారిని దర్శించుకుని, ఆ తర్వాత ప్రదక్షిణలు చేస్తుంటారు. అయితే దేవుడిని దర్శించుకునే ముందు ఎన్ని ప్రదక్షిణలు చేయాలి? అనే సందేహం చాలామందికి ఉంటుంది. ప్రదక్షిణకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉందని మన సంప్రదాయాలు చెబుతున్నాయి.
దేవుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయడం అంటే.. మన జీవితానికి భగవంతుడే కేంద్రబిందువు అనే భావనతో ఆయన చుట్టూ తిరగడంగా భావిస్తారు. ఆలయంలోని దైవమూర్తిని కేంద్రంగా చేసుకుని ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా భక్తి, ఏకాగ్రతతో పాటు ఆధ్యాత్మిక భావన పెరుగుతుందని విశ్వాసం.
ప్రదక్షిణ అంటే ఏమిటి?
‘ప్రదక్షిణ’ అనే పదానికి భక్తి సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైన అర్థం ఉంది. దేవుడిని కుడివైపున ఉంచుకుని ఆయన చుట్టూ తిరగడాన్ని ప్రదక్షిణగా పిలుస్తారు.
ఆలయంలో ప్రదక్షిణ చేసేటప్పుడు మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకుని, దైవనామస్మరణ చేస్తూ ముందుకు సాగడం ఆచారంగా వస్తోంది. ఎన్ని ప్రదక్షిణలు చేయాలనే విషయంలో సంప్రదాయాలను బట్టి కొంత భిన్నమైన విధానాలు కనిపిస్తాయి.
1 ప్రదక్షిణ – సంపూర్ణ విశ్వాసానికి ప్రతీక
ఒక ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా తాను చేసే ప్రతి పనిలో భగవంతుడిని స్మరించుకోవాలనే భావనను వ్యక్తం చేస్తారని సంప్రదాయ విశ్వాసం.
అందుకే సాధారణ దర్శన సమయంలో కూడా కొందరు భక్తులు ఒక ప్రదక్షిణ చేస్తారు.
2 ప్రదక్షిణలు – దైవం, భక్తుడి అనుబంధం
రెండు ప్రదక్షిణలను దేవుడు, భక్తుడి మధ్య ఉన్న అనుబంధానికి ప్రతీకగా కొందరు భావిస్తారు.
దైవాన్ని స్మరిస్తూ ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా మనసులో భక్తిభావం పెరుగుతుందని నమ్మకం.
3 ప్రదక్షిణలు – త్రిమూర్తుల స్మరణ
మూడు ప్రదక్షిణలను బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల స్మరణతో అనుసంధానం చేసే సంప్రదాయం ఉంది.
మూడు ప్రదక్షిణలు చేసిన తర్వాత తాను కోరుకున్న కోరిక నెరవేరాలని భగవంతుడిని ప్రార్థించడం కూడా చాలాచోట్ల కనిపిస్తుంది.
5 ప్రదక్షిణలు – పంచభూతాలకు ప్రతీక
ఐదు ప్రదక్షిణలను ప్రకృతిలోని పంచభూతాలతో అనుసంధానం చేస్తారు.
భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం అనే పంచభూతాలను స్మరిస్తూ ఐదు ప్రదక్షిణలు చేయడం ఆధ్యాత్మికంగా ప్రాధాన్యముందని విశ్వాసం.
7 ప్రదక్షిణలు – సకల ఐశ్వర్యాల కోసం
ఏడు ప్రదక్షిణలు చేయడం ద్వారా కుటుంబంలో సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం, శాంతి కలగాలని కోరుకుంటారని సంప్రదాయ నమ్మకం.
ముఖ్యంగా ప్రత్యేకమైన పూజలు, మొక్కులు తీర్చుకునే సందర్భాల్లో కొందరు భక్తులు ఏడు ప్రదక్షిణలు చేస్తుంటారు.
9 ప్రదక్షిణలు – శక్తి స్వరూపిణికి అంకితం
తొమ్మిది ప్రదక్షిణలను నవదుర్గలు లేదా శక్తి స్వరూపాలకు ప్రతీకగా భావించే ఆచారం కొన్ని సంప్రదాయాల్లో కనిపిస్తుంది.
అమ్మవారి ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజల సమయంలో తొమ్మిది ప్రదక్షిణలు చేయడం కూడా కనిపిస్తుంది.
11 ప్రదక్షిణలు – శుభఫలితాల కోసం
పదకొండు ప్రదక్షిణలు చేయడాన్ని కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా భావిస్తారు. జీవితం నుంచి ప్రతికూలతలు తొలగి, సుఖసంతోషాలు కలగాలని కోరుకుంటూ 11 ప్రదక్షిణలు చేసే ఆచారం ఉంది.
ప్రదక్షిణలు చేసేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు
ప్రదక్షిణల విషయంలో ఆలయం, దేవత, కుటుంబ సంప్రదాయం ఆధారంగా ఆచారాలు మారవచ్చు. అందువల్ల అన్ని ఆలయాల్లో ఒకే సంఖ్యలో ప్రదక్షిణలు చేయాలనే నియమం ఉండకపోవచ్చు.
ప్రశాంతమైన మనసుతో ప్రదక్షిణలు చేయడం మంచిది.
దైవనామస్మరణ లేదా మంత్రజపం చేస్తూ ప్రదక్షిణ చేయవచ్చు.
ఆలయంలో ఉన్న స్థానిక ఆచారాలు, నియమాలను పాటించాలి.
ఇతర భక్తులకు ఇబ్బంది కలిగించకుండా ప్రదక్షిణలు చేయాలి.
ఆరోగ్య పరిస్థితులను బట్టి శారీరక శ్రమను నిర్ణయించుకోవాలి.
చివరగా..
ప్రదక్షిణల సంఖ్యకు సంబంధించిన పై వివరాలు
సంప్రదాయాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల ఆధారంగా చెప్పబడినవి. వీటిని శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన నియమాలుగా చూడకూడదు. భక్తి సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైనది ప్రదక్షిణల సంఖ్య కంటే భక్తి, ఏకాగ్రత, దైవస్మరణ అని భావిస్తారు.
మీరు దేవాలయానికి వెళ్లినప్పుడు ఎన్ని ప్రదక్షిణలు చేస్తారు? మీ కుటుంబంలో ఉన్న ఆచారం ఏమిటో కామెంట్ చేయండి.
