అంతరించిపోతున్న పక్షి జాతి సంరక్షణలో శుభవార్త.. ప్రాజెక్ట్ GIBలో మరో మూడు పిల్లల జననం

గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టార్డ్ సంరక్షణలో కీలక ముందడుగు

దేశంలో అంతరించిపోతున్న అరుదైన పక్షి జాతి గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టార్డ్ (Great Indian Bustard – GIB) సంరక్షణలో మరో శుభవార్త వెలువడింది. ప్రాజెక్ట్ GIB కింద గత రెండు రోజుల్లో మరో మూడు పిల్లలు పుట్టాయని కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ వెల్లడించారు.

ఈ మూడు పిల్లల్లో ఒకటి అడవి నుంచి సేకరించిన గుడ్డు నుంచి, మిగతా రెండు బందీ సంరక్షణ కేంద్రంలో పెట్టిన గుడ్ల నుంచి బయటకు వచ్చాయని ఆయన తెలిపారు.

ఈ తాజా పరిణామంతో ప్రాజెక్ట్ GIB కింద సంరక్షణలో ఉన్న మొత్తం పక్షుల సంఖ్య 94కు చేరిందని వెల్లడించారు.

నాలుగో ఏడాదిలోనే 26 పిల్లలు

ప్రాజెక్ట్ GIB బందీ సంరక్షణ కార్యక్రమం నాలుగో సంవత్సరంలోకి ప్రవేశించింది. ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు మొత్తం 26 పిల్లలు పుట్టాయి.

వాటిలో:

• 18 పిల్లలు కృత్రిమ గర్భధారణ (Artificial Insemination) ద్వారా
• 4 పిల్లలు సహజ సంతానోత్పత్తి (Natural Breeding) ద్వారా
• 4 పిల్లలు అడవి నుంచి సేకరించిన గుడ్ల ద్వారా

పుట్టినట్లు మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ తెలిపారు.

ఈ సంఖ్య భారతదేశంలో అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్న పక్షి జాతుల సంరక్షణకు కొత్త ఆశలు కల్పిస్తోంది.

అడవిలోనూ మూడు పిల్లల జననం

ప్రాజెక్ట్ GIBలో మరో ఆసక్తికర విషయం కూడా చోటుచేసుకుంది.

అడవి నుంచి సేకరించిన గుడ్లకు బదులుగా రాజస్థాన్‌లో “జంప్‌స్టార్ట్ ఇంటర్వెన్షన్” కార్యక్రమం ద్వారా అడవిలోనే మరో మూడు పిల్లలు పుట్టినట్లు మంత్రి వెల్లడించారు.

దీని ద్వారా:

• జన్యుపరమైన వైవిధ్యాన్ని (Genetic Diversity) పెంచడం
• అడవిలో గుడ్లు, పిల్లలపై మృగాల దాడులను తగ్గించడం
• సహజంగా పక్షుల సంఖ్య పెరిగేలా చేయడం

లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.

Project GIB adds 3 chicks to the conservation breeding program from one wild-collected and two captive-laid eggs, in the last couple of days.

In the 4th year of GIB captive breeding, 26 chicks have hatched so far, including 18 through artificial insemination, 4 through natural… pic.twitter.com/eCTBYsrGEI

— Bhupender Yadav (@byadavbjp) June 14, 2026

అంతరించిపోతున్న పక్షి జాతి

గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టార్డ్ భారతదేశానికి చెందిన అత్యంత అరుదైన పక్షి జాతుల్లో ఒకటి. ఒకప్పుడు రాజస్థాన్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా కనిపించేది.

అయితే:

• ఆవాస ప్రాంతాలు తగ్గిపోవడం
• విద్యుత్ తీగలకు ఢీకొని మరణాలు
• అక్రమ వేట
• పర్యావరణ మార్పులు

వంటి కారణాలతో ఈ జాతి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ పక్షుల సంఖ్య వందకు పైగానే ఉందని అంచనా. అందులో ఎక్కువ శాతం రాజస్థాన్‌లోనే ఉన్నాయి.

దేశంలోనే అతిపెద్ద సంరక్షణ ప్రాజెక్ట్

గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టార్డ్ జాతిని కాపాడేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాజస్థాన్ అటవీ శాఖ సంయుక్తంగా ప్రాజెక్ట్ GIBను అమలు చేస్తున్నాయి.

ఈ ప్రాజెక్ట్‌లో:

గుడ్లను సేకరించి ప్రత్యేక కేంద్రాల్లో సంరక్షించడం
కృత్రిమ గర్భధారణ పద్ధతులు వినియోగించడం
సహజ సంభోగాన్ని ప్రోత్సహించడం
అడవిలో పుట్టే పిల్లలకు రక్షణ కల్పించడం

వంటి చర్యలు చేపడుతున్నారు.

ఆశలు రేకెత్తిస్తున్న తాజా ఫలితాలు

గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా పక్షుల సంఖ్య తగ్గిపోతుండటంతో గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టార్డ్ భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

అయితే ప్రస్తుతం వరుసగా పిల్లలు పుట్టడం, బందీ సంరక్షణలో ఉన్న పక్షుల సంఖ్య 94కు చేరడం వల్ల ఈ జాతి మనుగడపై ఆశలు పెరిగాయని పర్యావరణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఈ సీజన్‌లో మరిన్ని పిల్లలు పుట్టే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. దీంతో దేశంలో అంతరించిపోతున్న ఈ అరుదైన పక్షి జాతి సంరక్షణకు కొత్త ఊపిరి లభించినట్టేనని అభిప్రాయపడుతున్నారు.