భారత్లో తగ్గుతున్న జననాల రేటు.. మస్క్ ఆందోళన
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతులలో ఒకరైన టెస్లా, స్పేస్ఎక్స్ అధినేత ఎలాన్ మస్క్ భారత్లో తగ్గుతున్న జననాల రేటుపై ఆసక్తికర వ్యాఖ్యలు చేశారు. సోషల్ మీడియా వేదిక ఎక్స్ (X)లో ఆయన చేసిన పోస్టు ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.
“భారత్లో జననాల రేటు ఇప్పుడు రీప్లేస్మెంట్ స్థాయి కంటే దిగువకు పడిపోయింది. ముఖ్యంగా అధిక విద్యావంతుల వర్గాల్లో ఈ పరిస్థితి చాలా సంవత్సరాల క్రితమే ప్రారంభమైంది” అని మస్క్ పేర్కొన్నారు.
రీప్లేస్మెంట్ లెవల్ అంటే ఏమిటి?
జనాభా ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి స్థిరంగా కొనసాగాలంటే ప్రతి మహిళ సగటున 2.1 మంది పిల్లలకు జన్మనివ్వాలి. దీనినే “Replacement Level Fertility” అని పిలుస్తారు.
కానీ ప్రస్తుతం భారత్లో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (Total Fertility Rate – TFR) 1.9కి పడిపోయింది. అంటే కొత్త తరాలు గత తరాల సంఖ్యను భర్తీ చేయలేని పరిస్థితి క్రమంగా ఏర్పడుతోంది.
దశాబ్దంలో భారీ మార్పు
గణాంకాల ప్రకారం:
| సంవత్సరం |
సంతానోత్పత్తి రేటు (TFR)
|
| సుమారు 10 ఏళ్ల క్రితం | 2.3 |
| ప్రస్తుతం | 1.9 |
కేవలం ఒక దశాబ్దంలోనే TFR 2.3 నుంచి 1.9కి పడిపోవడం జనాభా నిపుణులను ఆశ్చర్యపరుస్తోంది.
ఢిల్లీలో పరిస్థితి మరింత తీవ్రం
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో పరిస్థితి మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంది.
ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో సంతానోత్పత్తి రేటు కేవలం 1.2 మాత్రమే ఉంది. ఇది ఫిన్లాండ్ వంటి అభివృద్ధి చెందిన యూరోపియన్ దేశాల కంటే కూడా తక్కువగా ఉండటం విశేషం.
నగరీకరణ, విద్యావ్యాప్తి, జీవన వ్యయాలు పెరగడం, ఆలస్య వివాహాలు, ఉద్యోగ ప్రాధాన్యత వంటి అంశాలు ఇందుకు కారణాలుగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా ఉన్న దేశం భారత్
2023లో చైనాను అధిగమించి భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా అవతరించింది.
ప్రస్తుతం దేశ జనాభా 146 కోట్లకు (1.46 బిలియన్) పైగా ఉంది. అయితే జనాభా భారీగా ఉన్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో జననాల రేటు తగ్గడం వల్ల వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
UNFPA నివేదిక ఏమి చెబుతోంది?
ఐక్యరాజ్యసమితి జనాభా నిధి (UNFPA) విడుదల చేసిన 2025 State of World Population Report ప్రకారం భారత్లో సంతానోత్పత్తి రేటు 1.9కి చేరింది.
నివేదికలో కొన్ని కీలక అంశాలను ప్రస్తావించారు:
- మహిళల విద్యా స్థాయి పెరగడం
- కుటుంబ నియంత్రణపై అవగాహన పెరగడం
- పట్టణీకరణ వేగవంతం కావడం
- జీవన వ్యయం పెరగడం
- ఆలస్య వివాహాలు
వంటి కారణాల వల్ల జననాల రేటు తగ్గుతోందని పేర్కొన్నారు.
సవాళ్లు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి
జననాల రేటు తగ్గుతున్నప్పటికీ భారత్లో ఇంకా అనేక సామాజిక సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయని UNFPA వెల్లడించింది.
- మాతృ మరణాల రేటు
- లింగ వివక్ష
- బాల్య వివాహాలు
- యువతుల్లో గర్భధారణ
వంటి సమస్యలు ఇంకా ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయని నివేదిక పేర్కొంది.
మస్క్ ఎందుకు ఆందోళన చెందుతున్నారు?
ఎలాన్ మస్క్ గత కొన్నేళ్లుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా జననాల రేటు తగ్గుదలపై హెచ్చరిస్తున్నారు.
జనాభా వేగంగా తగ్గిపోతే భవిష్యత్తులో:
- కార్మిక శక్తి తగ్గడం
- ఆర్థిక వృద్ధి మందగించడం
- వృద్ధుల జనాభా పెరగడం
- సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలపై ఒత్తిడి పెరగడం
వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చని ఆయన తరచూ చెబుతున్నారు.
