ఆంధ్రప్రదేశ్లో డ్వాక్రా, స్వయం సహాయక సంఘాల మహిళలకు రుణాల విషయంలో కీలక మార్పు వచ్చిందంటూ సోషల్ మీడియాలో ఓ సమాచారం వైరల్ అవుతోంది. గ్రూప్లో 10 మంది సభ్యులు లేకపోయినా కనీసం 8 మంది క్రియాశీల సభ్యులు ఉంటే రిపీట్ డోస్ రుణం పొందే అవకాశం ఉంటుందని ప్రచారం జరుగుతోంది.
గ్రూప్లో సభ్యుల సంఖ్య తగ్గడం వల్ల రుణ ప్రక్రియ ఆగిపోకుండా ఈ సడలింపు ఇచ్చినట్లు వైరల్ పోస్టులు చెబుతున్నాయి. రుణం మంజూరైన తర్వాత ఆరు నెలల్లోపు సభ్యుల సంఖ్యను తిరిగి 10కి పెంచుకోవాలని కూడా అందులో పేర్కొన్నారు.
అయితే 8 మంది సభ్యులతో రిపీట్ డోస్ రుణం, 30,000 సంఘాలకు లబ్ధి, రూ.3 లక్షల వరకు స్త్రీనిధి రుణం వంటి తాజా వివరాలకు సంబంధించిన అధికారిక ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు లేదా స్త్రీనిధి సర్క్యులర్ను ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక వనరుల్లో నిర్ధారించలేకపోయాం. కాబట్టి దీనిని ఇప్పటికిప్పుడు “ప్రభుత్వం ఖరారు చేసిన నిబంధన”గా కాకుండా ధృవీకరణ అవసరమైన సమాచారంగా చూడాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో SHG రుణ వ్యవస్థ ఎలా ఉంటుంది?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో స్వయం సహాయక సంఘాల ద్వారా మహిళలకు బ్యాంకు రుణాలు అందించే వ్యవస్థ చాలాకాలంగా కొనసాగుతోంది. SHG -Bank Linkage Programmeలో భాగంగా సంఘాల క్రెడిట్ చరిత్ర, పొదుపులు, రుణ చెల్లింపుల క్రమశిక్షణ వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
కృష్ణా జిల్లా ప్రభుత్వ అధికారిక సమాచారం ప్రకారం.. రాష్ట్రంలో SHG ఉద్యమం 1998లో ప్రారంభమైందని, 2000 నుంచి SHG బ్యాంకు లింకేజీ ద్వారా సంఘాలకు రుణాలు అందుతున్నాయని పేర్కొంది. జిల్లాలో ఇప్పటివరకు SHGలు రూ.50 వేల కోట్లకు పైగా బ్యాంకు రుణాలు పొందినట్లు ఆ సమాచారం చెబుతోంది.
అంటే గ్రూప్ సభ్యుల సంఖ్య మాత్రమే కాకుండా.. సంఘం పనితీరు, రుణ చెల్లింపులు, గ్రేడింగ్, పొదుపులు వంటి పలు అంశాలు రుణ అర్హతలో కీలకంగా ఉంటాయి.
స్త్రీనిధి ద్వారా రుణాలు ఎలా వస్తాయి?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో స్త్రీనిధి క్రెడిట్ కో-ఆపరేటివ్ ఫెడరేషన్ లిమిటెడ్ SHG మహిళలకు బ్యాంకింగ్ రంగానికి అదనంగా రుణ సౌకర్యాన్ని అందించే సంస్థగా పనిచేస్తోంది.
ప్రభుత్వ జిల్లా వెబ్సైట్లోని వివరాల ప్రకారం.. SHG సభ్యురాలు రుణం కోరినప్పుడు ముందుగా సంఘంలో ప్రతిపాదన తీసుకుని తీర్మానం చేయాలి. ఆ తర్వాత తీర్మానం ప్రతితో పాటు అవసరమైన పత్రాలను గ్రామ సంస్థ (VO)కు సమర్పించాలి. పరిశీలన తర్వాత రుణ అభ్యర్థనను స్త్రీనిధి వ్యవస్థలో నమోదు చేస్తారు.
అర్హతలు, నిబంధనలు పూర్తయి నిధులు అందుబాటులో ఉంటే రుణం వేగంగా మంజూరయ్యే విధానం ఉందని అధికారిక సమాచారం చెబుతోంది.
గ్రూప్లో సభ్యులు తగ్గితే ఏం జరుగుతుంది?
ఇదే ప్రస్తుతం డ్వాక్రా మహిళల్లో ఆసక్తి కలిగిస్తున్న అంశం. సాధారణంగా SHG అనేది సభ్యుల సమూహంగా పనిచేస్తుంది. సభ్యుల సంఖ్య తగ్గితే సంఘం కార్యకలాపాలు, గ్రేడింగ్, రుణ అర్హత వంటి అంశాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.
వైరల్ అవుతున్న సమాచారం ప్రకారం.. 10 మంది సభ్యుల స్థానంలో కనీసం 8 మంది క్రియాశీల సభ్యులు ఉన్నా రిపీట్ డోస్ రుణానికి అవకాశం కల్పించినట్లు చెబుతున్నారు.
అయితే ఈ నిబంధన ప్రతి బ్యాంకు రుణానికి వర్తిస్తుందా? లేక స్త్రీనిధి రిపీట్ డోస్కు మాత్రమేనా? ఏ కేటగిరీ సంఘాలకు వర్తిస్తుంది? వంటి విషయాలపై స్పష్టత అవసరం.
అందువల్ల స్థానిక VO, మండల సమాఖ్య లేదా సంబంధిత బ్యాంకు అధికారుల వద్ద తాజా సర్క్యులర్ ఆధారంగా వివరాలు తెలుసుకోవడం మంచిది.
ఆరు నెలల్లో సభ్యుల సంఖ్య పెంచుకోవాలా?
వైరల్ సమాచారంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం కూడా ఉంది. 8 మంది క్రియాశీల సభ్యులతో రుణం మంజూరైతే.. ఆరు నెలల్లోపు సంఘంలో సభ్యుల సంఖ్యను తిరిగి 10కి పెంచుకోవాలని పేర్కొంటున్నారు.
ఇది నిజంగా తాజా మార్గదర్శకాల్లో భాగమైతే.. సభ్యులు తగ్గిపోయిన SHGలకు తాత్కాలికంగా రుణ సౌకర్యం కొనసాగిస్తూ, తర్వాత సంఘాన్ని మళ్లీ పూర్తి స్థాయిలో బలోపేతం చేసే విధానంగా చూడవచ్చు.
అయితే ఈ ఆరు నెలల గడువు కూడా అధికారిక GO లేదా స్త్రీనిధి ఆదేశం ద్వారా నిర్ధారించాల్సిన అంశమే.
రుణం కోసం గ్రూప్ తీర్మానం అవసరమా?
అవును. స్త్రీనిధి రుణ ప్రక్రియపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ జిల్లా వెబ్సైట్లలో ఉన్న అధికారిక వివరాల ప్రకారం.. సభ్యురాలి రుణ అభ్యర్థనపై SHG సమావేశంలో తీర్మానం చేయడం, అనంతరం తీర్మానం కాపీతో VOను సంప్రదించడం ప్రక్రియలో భాగంగా ఉంది.
అందువల్ల కేవలం బ్యాంకుకు వెళ్లి వ్యక్తిగతంగా దరఖాస్తు చేయడం కాకుండా.. సంఘం స్థాయిలో నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంటుంది.
సాధారణంగా అవసరమయ్యే ప్రక్రియ
- SHG సమావేశం నిర్వహించడం
- రుణ అవసరంపై తీర్మానం చేయడం
- తీర్మానం కాపీ సిద్ధం చేయడం
- అవసరమైన రుణ పత్రాలు సమర్పించడం
- VO/సంబంధిత సంస్థ ద్వారా పరిశీలన
- అర్హత ప్రకారం రుణ అభ్యర్థన నమోదు
- బ్యాంకు లేదా స్త్రీనిధి ద్వారా రుణ మంజూరు
అయితే పత్రాలు, అర్హతలు, రుణ పరిమితి సంస్థను బట్టి మారవచ్చు.
రూ.3 లక్షల రుణం అందరికీ వస్తుందా?
వైరల్ పోస్టుల్లో స్త్రీనిధి ద్వారా దాదాపు రూ.3 లక్షల వరకు రుణం పొందవచ్చని చెబుతున్నారు. కానీ ప్రతి SHGకి లేదా ప్రతి మహిళకు రూ.3 లక్షలు ఖచ్చితంగా మంజూరవుతాయని అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు.
స్త్రీనిధి రుణ పరిమితి గతంలో కూడా వివిధ పథకాలు, రుణ ఉత్పత్తులు, సంఘం గ్రేడింగ్ తదితర అంశాల ఆధారంగా మారుతూ వచ్చింది. కృష్ణా జిల్లా ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రకారం స్త్రీనిధి రుణాలు ఆదాయ కార్యకలాపాలు, అత్యవసర అవసరాలు, విద్య, వైద్యం వంటి అవసరాలకు అందిస్తారు.
అందువల్ల రూ.3 లక్షలు గరిష్ఠ పరిమితి లేదా నిర్దిష్ట రుణ ఉత్పత్తికి సంబంధించినదా అనే విషయాన్ని తాజా అధికారిక మార్గదర్శకాలతోనే నిర్ధారించాలి.
రాష్ట్రంలో డ్వాక్రా సంఘాల ప్రాధాన్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్లో SHG నెట్వర్క్ చాలా పెద్ద స్థాయిలో ఉంది. 2024–25 సామాజిక ఆర్థిక సర్వేకు సంబంధించిన అందుబాటులో ఉన్న వివరాల ప్రకారం రాష్ట్రంలో సుమారు 8.50 లక్షల SHGలు, 89.21 లక్షల మహిళా సభ్యులు ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది. స్త్రీనిధి ద్వారా కూడా పెద్ద మొత్తంలో రుణాలు అందుతున్నాయి.
SHG రుణాలు కేవలం ఇంటి అవసరాలకు మాత్రమే కాకుండా చిన్న వ్యాపారాలు, పశుపోషణ, వ్యవసాయం, దుకాణాలు, జీవనోపాధి కార్యకలాపాలకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. NIRDPR అధ్యయనం ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో స్త్రీనిధి రుణాలు పొందిన వారిలో అనేక మంది చిన్న వ్యాపారాలు, ఆదాయ కార్యకలాపాల కోసం రుణాలను వినియోగించారు.
మహిళలు ఏం చేయాలి?
8 మంది సభ్యుల నిబంధన తమ సంఘానికి వర్తిస్తుందని సోషల్ మీడియాలో సమాచారం కనిపిస్తే.. వెంటనే రుణం ఖచ్చితంగా వస్తుందని భావించి ఎలాంటి చెల్లింపులు చేయకూడదు.
ముందుగా:
- మీ SHGలో క్రియాశీల సభ్యుల సంఖ్యను నిర్ధారించుకోండి.
- సంఘం గ్రేడింగ్, పాత రుణాల చెల్లింపు స్థితి తెలుసుకోండి.
- తాజా స్త్రీనిధి/బ్యాంకు సర్క్యులర్ ఉందా అని VO లేదా మండల సమాఖ్య అధికారులను అడగండి.
- రుణ అవసరంపై SHG సమావేశంలో తీర్మానం చేయండి.
- అధికారిక ప్రక్రియ ద్వారానే దరఖాస్తు చేయండి.
డ్వాక్రా సంఘాల్లో సభ్యుల సంఖ్య తగ్గినప్పుడు రుణ సౌకర్యం పూర్తిగా నిలిచిపోకుండా చూడాలనే ఉద్దేశంతో 8 మంది క్రియాశీల సభ్యులతో రిపీట్ డోస్ రుణం అంటూ ప్రస్తుతం ప్రచారం జరుగుతోంది.
అయితే ఈ కథనం ప్రచురించే సమయానికి అందుబాటులో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ, స్త్రీనిధి అధికారిక వెబ్ వనరుల్లో ఈ 8 మంది-10 మంది, ఆరు నెలల గడువు, 30,000 సంఘాలు అనే తాజా నిబంధనలకు సంబంధించిన స్పష్టమైన ఉత్తర్వును గుర్తించలేకపోయాం.
కాబట్టి డ్వాక్రా మహిళలు తమ స్థానిక VO, మండల సమాఖ్య లేదా బ్యాంకు నుంచి తాజా అధికారిక ధృవీకరణ తీసుకున్న తర్వాతే రుణ దరఖాస్తు ప్రక్రియను ప్రారంభించడం ఉత్తమం.


