- జన్ విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) చట్టం, 2026 (రైల్వే చట్టం 1989 సవరణలు).
- జూలై 2026.
- మైనర్ తప్పులకు క్రిమినల్ విచారణను రద్దు చేసి, భారీ సివిల్/ఆర్థిక జరిమానాలను విధించడం.
- మహిళల కోచ్ నిబంధనల నుండి ట్రాన్స్జెండర్ వ్యక్తులకు మినహాయింపు.
రైల్వే రూల్స్ కఠినతరం: జూలై 2026 నుంచి అమల్లోకి కొత్త జరిమానాలు!
రైలు ప్రయాణికులు ఇకపై ప్రయాణాల సమయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇండియన్ రైల్వేస్ (Indian Railways) వివిధ రకాల నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై జరిమానాలను భారీగా పెంచుతూ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ‘జన్ విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) చట్టం, 2026’ కింద రైల్వే చట్టం 1989లోని పలు సెక్షన్లను సవరిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం గెజిట్ విడుదల చేసింది. ఈ కొత్త నిబంధనలు జూలై 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి.
ఈ సవరణల ముఖ్య ఉద్దేశం చిన్న చిన్న తప్పులకు క్రిమినల్ చర్యలు (కోర్టుల చుట్టూ తిరగడం) తగ్గించి, వాటి స్థానంలో భారీగా ఆర్థిక జరిమానాలు (Civil Penalties) విధించడం ద్వారా ప్రయాణికుల్లో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచడం.
నిబంధనల ఉల్లంఘన – పాత, కొత్త జరిమానాల పట్టిక
రైల్వే శాఖ మార్చిన కొత్త నిబంధనల ప్రకారం పెరిగిన జరిమానాల వివరాలు కింది పట్టికలో చూడవచ్చు:
| నిబంధనల ఉల్లంఘన (Offence) | పాత శిక్ష / జరిమానా |
కొత్త జరిమానా (జూలై 2026 నుండి)
|
| టికెట్ లేని ప్రయాణం (Section 137) | క్రిమినల్ విచారణ / జైలు శిక్ష ముప్పు |
ప్రయాణ ఛార్జీతో పాటు కనీసం ₹500 జరిమానా
|
| రైలు టాప్, ఇంజన్, ఫుట్బోర్డ్ ప్రయాణం (Section 60(3)) | గరిష్టంగా ₹500 వరకు ఫైన్ |
గరిష్టంగా ₹2,000 సివిల్ జరిమానా (కోర్టులో ₹2000 ఫైన్)
|
| రైల్వే వసతుల దుర్వినియోగం (Section 87(3)) | గరిష్టంగా ₹150 ఫైన్ |
గరిష్టంగా ₹2,000 వరకు పెనాల్టీ
|
| మహిళల కోచ్లలోకి పురుషుల ప్రవేశం (Section 162) | సాధారణ ఫైన్ / క్రిమినల్ కేసు |
₹2,500 జరిమానా, నిరాకరిస్తే కోర్టు ద్వారా ₹5,000 ఫైన్
|
కొత్త మార్గదర్శకాలలోని ముఖ్యమైన అంశాలు
1. టికెట్ లేని ప్రయాణాలపై కొత్త మెకానిజం
సెక్షన్ 137 ప్రకారం గతంలో టికెట్ లేకుండా దొరికితే క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు కోర్టుల భారాన్ని తగ్గించేందుకు దీనిని ఫేర్ రికవరీ (ఛార్జీల వసూలు) మరియు పెనాల్టీ మెకానిజంగా మార్చారు. ప్రయాణికుడు ప్రయాణించిన దూరానికి అయ్యే అసలు ఛార్జీతో పాటు కనీసం ₹500 లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన అదనపు రుసుమును సివిల్ పెనాల్టీగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
2. మహిళల భద్రతకు పెద్దపీట.. ట్రాన్స్జెండర్లకు మినహాయింపు
మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన కోచ్లు లేదా బెర్త్లలోకి అనుమతి లేకుండా ప్రవేశించే పురుషులకు ఇకపై కఠిన శిక్షలు ఉంటాయి. లగేజీ రవాణా చేసే రైల్వే సిబ్బంది వారిని వెంటనే రైలు నుండి దించేయవచ్చు మరియు ₹2,500 జరిమానా విధిస్తారు. ఒకవేళ ఆ జరిమానా కట్టడానికి నిరాకరిస్తే కోర్టు ద్వారా ₹5,000 వరకు ఫైన్ పడుతుంది. అయితే, ఈ సెక్షన్ కింద ట్రాన్స్జెండర్లకు (Transgenders) పూర్తి మినహాయింపు ఇచ్చారు. వారిపై ఎలాంటి చర్యలు ఉండవని చట్టంలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
3. ప్రమాదకర ప్రయాణాలకు బ్రేక్
రైలు పైకప్పులు (Roofs), ఇంజన్లు లేదా రైలు కదిలేటప్పుడు ఫుట్బోర్డులపై నిలబడి ప్రమాదకరంగా ప్రయాణించే వారికి విధించే జరిమానాను ₹500 నుండి ₹2,000 వరకు పెంచారు. రైల్వే ఆస్తులు మరియు వసతులను దుర్వినియోగం చేస్తే విధించే ₹150 నామమాత్రపు ఫైన్ను సైతం ₹2,000 కు పెంచడం జరిగింది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1. రైల్వే కొత్త జరిమానాల చట్టం ఎప్పటి నుండి అమలులోకి వచ్చింది?
జన్ విశ్వాస్ (సవరణ) చట్టం, 2026 కింద సవరించిన రైల్వే కొత్త జరిమానాలు జూలై 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి.
Q2. మహిళల ప్రత్యేక కోచ్లోకి పురుషులు ప్రవేశిస్తే ఎంత జరిమానా విధిస్తారు?
మహిళల కోచ్లోకి ప్రవేశిస్తే ₹2,500 సివిల్ పెనాల్టీ విధిస్తారు. జరిమానా కట్టకపోతే కోర్టు ద్వారా ₹5,000 వరకు ఫైన్ విధించే అవకాశం ఉంది.
Q3. టికెట్ లేకుండా ప్రయాణిస్తే కనీస జరిమానా ఎంత ఉంటుంది?
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం టికెట్ లేని ప్రయాణికులు అసలు టికెట్ ధరతో పాటు కనీసం ₹500 జరిమానాగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
