ఒడిశాలోని కోణార్క్ సూర్య దేవాలయ గర్భగుడి 122 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ తెరుచుకోబోతోంది. 13వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ అద్భుత కట్టడం చరిత్రలో కొత్త అధ్యాయానికి సిద్ధమవుతోంది. ప్రస్తుతం భారత పురావస్తు శాఖ ఆధ్వర్యంలో గర్భగుడిలో నింపిన ఇసుకను తొలగించే ప్రక్రియ వేగంగా సాగుతోంది.
1903-04లో బ్రిటిష్ పాలకులు ఆలయ గోడలు కూలిపోకుండా ఉండేందుకు వేల టన్నుల ఇసుకతో గర్భగుడిని నింపారు. అప్పటి నుంచి ‘జగ్మోహన్ హాల్’ ప్రాంతంలో ప్రవేశాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేశారు. దాదాపు శతాబ్దానికి పైగా ఎవరూ లోపలికి అడుగుపెట్టలేదు.
Also Read: భారత మార్కెట్లో టాప్ 6 ఏఐ స్మార్ట్ఫోన్లు.. ఫోటో, వీడియో ఎడిటింగ్కు సూపర్ ఛాయిస్!
ఎందుకు ఇప్పుడు ఈ చర్య?
గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఆలయ నిర్మాణ స్థితిపై నిపుణుల మధ్య చర్చలు జరుగుతున్నాయి. గర్భగుడిలో ఇసుక ఉండటం వల్ల నిర్మాణానికి రక్షణ కలిగిందా? లేక భవిష్యత్తులో ప్రమాదం కలిగించే అవకాశమా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో ASI, ఐఐటీ మద్రాస్ నిపుణులతో కలిసి సాంకేతిక అధ్యయనం ప్రారంభించింది.
ప్రస్తుతం ఇసుకను దశలవారీగా తొలగిస్తున్నారు. మొత్తం ప్రక్రియ పూర్తవడానికి సుమారు మూడు నెలలు పట్టే అవకాశం ఉందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఇసుక పూర్తిగా తొలగించిన తర్వాత లోపలి గోడల పటిష్ఠతను విశ్లేషిస్తారు. అవసరమైతే పునర్నిర్మాణం లేదా సంరక్షణ చర్యలపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
ఎందుకు ఇది ముఖ్యమైంది?
కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కట్టడంగా గుర్తింపు పొందింది. భారత శిల్పకళకు ప్రతీకగా నిలిచిన ఈ ఆలయం ప్రపంచ పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. గర్భగుడి తెరవడం ద్వారా చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక విలువ మరింత పెరగనుంది. అదే సమయంలో నిర్మాణ భద్రతపై స్పష్టత రావడం సంరక్షణకు కీలకం.
ఈ చర్య విజయవంతమైతే, శతాబ్దం పాటు మూసివున్న చరిత్ర మళ్లీ వెలుగులోకి రానుంది. చరిత్ర, శాస్త్రం, సంరక్షణ చోట కలిసే అరుదైన ఘట్టంగా ఇది నిలిచిపోనుంది.
