రైలు టికెట్ క్యాన్సిల్ అవసరం లేదు.. కుటుంబ సభ్యుల పేరుకు మార్చుకోవచ్చు!

రైలు టికెట్ బుక్ చేసుకున్న తర్వాత అనుకోని కారణాలతో ప్రయాణం చేయలేకపోతున్నారా? టికెట్ క్యాన్సిల్ చేస్తే డబ్బులు నష్టపోతామని ఆందోళన చెందుతున్నారా? అలాంటి ప్రయాణికులకు భారతీయ రైల్వే కొన్ని నిబంధనల మేరకు వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది. కన్ఫర్మ్ అయిన రిజర్వేషన్ టికెట్‌ను పూర్తిగా క్యాన్సిల్ చేయకుండా, అర్హత ఉన్న సందర్భాల్లో మరో వ్యక్తి పేరుకు మార్చుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇందుకు కొన్ని షరతులు పాటించాల్సి ఉంటుంది.

కుటుంబ సభ్యుల పేరుకు టికెట్ బదిలీ

కన్ఫర్మ్‌డ్ టికెట్‌పై ప్రయాణికుడు వెళ్లలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, నిబంధనల ప్రకారం అతని తండ్రి, తల్లి, సోదరుడు, సోదరి, కుమారుడు, కుమార్తె, భర్త లేదా భార్య పేరుకు రిజర్వేషన్‌ను మార్చుకోవచ్చు.

ఇందుకోసం రైలు బయలుదేరే సమయానికి కనీసం 24 గంటల ముందు రిజర్వేషన్ అధికారులకు రాతపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేయాలి. కుటుంబ సంబంధాన్ని నిర్ధారించే తగిన పత్రాలను కూడా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం ఈ మార్పు సాధారణంగా ఒకసారి మాత్రమే అనుమతిస్తారు.

విద్యార్థులకు కూడా అవకాశం

విద్యా సంస్థల విద్యార్థులు బృందంగా ప్రయాణించేటప్పుడు ఎవరైనా విద్యార్థి ప్రయాణించలేని పరిస్థితి వస్తే, అదే విద్యాసంస్థకు చెందిన మరో విద్యార్థి పేరుకు టికెట్‌ను మార్చుకునే అవకాశం ఉంది.

అయితే విద్యాసంస్థ అధిపతి రాతపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేయాలి. ఈ దరఖాస్తు రైలు బయలుదేరడానికి కనీసం 48 గంటల ముందు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. ఒక బృందంలో మొత్తం సభ్యుల సంఖ్యలో 10 శాతానికి మించకుండా మాత్రమే పేర్ల మార్పుకు అనుమతి ఉంటుంది.

పెళ్లి బృందాలకు ప్రత్యేక వెసులుబాటు

పెళ్లి బృందంగా రైలులో ప్రయాణించేందుకు టికెట్లు బుక్ చేసుకున్న సందర్భంలో, బృందంలోని ఎవరైనా ప్రయాణించలేకపోతే అదే బృందంలోని మరో వ్యక్తి పేరుకు టికెట్ మార్చుకునే అవకాశం ఉంది.

ఇందుకు బృందానికి నాయకత్వం వహించే వ్యక్తి రైల్వే అధికారులకు కనీసం 48 గంటల ముందే రాతపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేయాలి. ఈ సందర్భంలోనూ మొత్తం బృందంలోని 10 శాతం టికెట్లకు మించి పేరు మార్పు చేయడానికి అనుమతి ఉండదు.

NCC క్యాడెట్లకు కూడా అవకాశం

NCC బృందంలో ప్రయాణించాల్సిన క్యాడెట్ అనుకోని కారణాలతో వెళ్లలేకపోతే, అదే బృందంలోని మరో క్యాడెట్ పేరుకు టికెట్‌ను మార్చుకోవచ్చు. ఇందుకు బృందం బాధ్యత వహించే అధికారి రాతపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేయాలి.

ఈ ప్రక్రియను రైలు బయలుదేరడానికి కనీసం 24 గంటల ముందు పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. పేరు మార్పు మొత్తం బృందంలోని 10 శాతానికి మించకూడదనే నిబంధన ఉంది.

ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల విషయంలోనూ..

ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అధికారిక విధుల కోసం ప్రయాణించాల్సి ఉండగా అనివార్య కారణాలతో అతను వెళ్లలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, అదే విధుల్లో ప్రయాణించే మరో ప్రభుత్వ ఉద్యోగి పేరుకు టికెట్‌ను మార్చే అవకాశం ఉంది. ఇందుకు సంబంధిత అధికారుల నుంచి అవసరమైన రాతపూర్వక అభ్యర్థన, పత్రాలు సమర్పించాలి. సాధారణంగా రైలు బయలుదేరే సమయానికి 24 గంటల ముందే ఈ ప్రక్రియ కోసం దరఖాస్తు చేయాలి.

టికెట్‌ను ఎవరికి పడితే వారికి ఇవ్వొచ్చా?

ఇక్కడ ప్రయాణికులు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. కన్ఫర్మ్‌డ్ టికెట్‌ను స్నేహితుడు, పరిచయస్తుడు లేదా ఇతర వ్యక్తికి నేరుగా ఇచ్చి ప్రయాణించేందుకు అనుమతి లేదు. రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం సాధారణంగా అధికారికంగా పేరు మార్పు చేసిన తర్వాతే మరో వ్యక్తి ఆ రిజర్వేషన్‌పై ప్రయాణించగలరు.

కుటుంబ సభ్యుల విషయంలో సంబంధాన్ని నిర్ధారించే పత్రాలు అవసరం కావచ్చు. రైల్వే మార్గదర్శకాల్లో రేషన్ కార్డు, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, ఓటర్ ఐడీ, పాస్‌పోర్ట్ వంటి పత్రాలను ఉదాహరణలుగా పేర్కొన్నారు.

ప్రయాణికులు గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

అందువల్ల ప్రయాణం చేయలేని పరిస్థితి వచ్చిన వెంటనే టికెట్‌ను ఇతరులకు ఇచ్చేయకుండా, ముందుగా సమీప రైల్వే రిజర్వేషన్ కార్యాలయంలో సంబంధిత నిబంధనలు, అవసరమైన పత్రాలు తెలుసుకుని పేరు మార్పు కోసం దరఖాస్తు చేయడం మంచిది.