మండుతున్న మే నెల తెలంగాణను వేపింది. మే 3 ఆదివారం నాడు తెలంగాణలో పలు ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వేడిమి నమోదైంది. నిజామాబాద్లో ఉష్ణోగ్రత 46 డిగ్రీల సెల్సియస్కు చేరింది – రాష్ట్రంలో అత్యధికం. మొత్తం పన్నెండు జిల్లాలు 45 డిగ్రీలు దాటాయి. సాధారణ గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 41.3 డిగ్రీలతో పోలిస్తే ఇది దాదాపు అయిదు డిగ్రీలు ఎక్కువ. హైదరాబాద్లో 42.5 డిగ్రీలు నమోదైంది – రాష్ట్రంలో అత్యల్ప గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత ఇదే.
తెలంగాణ అభివృద్ధి ప్రణాళిక సంఘం (TDPS) డేటా ప్రకారం జిల్లాల వారీగా ఉష్ణోగ్రతలు ఇలా నమోదయ్యాయి. నల్గొండ, నిర్మల్, సిద్దిపేట జిల్లాలు 45.9 డిగ్రీలు నమోదు చేశాయి. ఆదిలాబాద్, పెద్దపల్లి జిల్లాలు 45.8 డిగ్రీలు చేరాయి. కామారెడ్డి, కుమురం భీమ్ జిల్లాలు 45.7 డిగ్రీలు నమోదు చేశాయి. జగిత్యాల, ఖమ్మం జిల్లాలు 45.6 డిగ్రీలు, సూర్యాపేట 45.5 డిగ్రీలు, మంచిర్యాల 45.1 డిగ్రీలు చేరాయి. హైదరాబాద్ మినహా తెలంగాణలోని అన్ని జిల్లాలు 42.6 డిగ్రీలకు పైగా నమోదు చేశాయి. మొత్తం 26 మండలాల్లో హీట్వేవ్ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి.
తెలంగాణలో మే నెలలో వేసవి వేడి సాధారణంగా తీవ్రంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా దక్కన్ పీఠభూమిపై ఉండటం వల్ల వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువగా నమోదవుతాయి. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా వాతావరణ మార్పుల వల్ల హీట్వేవ్ల తీవ్రత పెరిగింది. 2024, 2025 సంవత్సరాల్లో కూడా మే నెలలో తెలంగాణలో 45-47 డిగ్రీలు నమోదైన సందర్భాలున్నాయి. హైదరాబాద్ నగరంలో కాంక్రీట్ జంగిల్ పెరగడం వల్ల అర్బన్ హీట్ ఐలాండ్ ఎఫెక్ట్ కూడా ఉష్ణోగ్రతలు పెంచుతోంది. నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్ వంటి ఉత్తర తెలంగాణ జిల్లాలు ప్రతి సంవత్సరం రాష్ట్రంలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదు చేస్తాయి.
ఈ హీట్వేవ్కు ప్రధాన కారణాలు ఏమిటంటే – రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్ నుంచి వీచే వేడి పొడి గాలులు తెలంగాణపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. అదే సమయంలో సముద్ర తీర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే చల్లని గాలులు అంతగా ప్రభావం చూపడం లేదు. వర్షాభావ పరిస్థితులు నేలను వేడెక్కించాయి. IMD ప్రకారం వచ్చే రెండు రోజుల్లో ఉష్ణోగ్రతల్లో పెద్దగా మార్పు ఉండదు. తర్వాత మూడు రోజుల్లో క్రమంగా 2-3 డిగ్రీలు తగ్గుతాయని అంచనా.
ఈ హీట్వేవ్ సాధారణ జీవితంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. హైదరాబాద్లో నిర్మాణ కార్మికులు, వ్యవసాయ కూలీలు, ఆటో డ్రైవర్లు, డెలివరీ సిబ్బంది వంటి బహిరంగ ప్రదేశాల్లో పని చేసే వారికి ఈ వేడి ప్రాణాంతకంగా మారవచ్చు. పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణీ స్త్రీలు ఈ వేడిలో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. హీట్ స్ట్రోక్ లక్షణాలు – తలతిరగడం, వికారం, అధిక చెమట – వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని సూచిస్తాయి. నల్గొండ, సూర్యాపేట, మహబూబాబాద్, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలకు ఉరుముల హెచ్చరిక కూడా జారీ అయింది.
వాతావరణ నిపుణులు మే నెలలో వేడిమి సాధారణమేనని చెప్తున్నారు – కానీ ఈ సంవత్సరం తీవ్రత కొంచెం ఎక్కువగా ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. “మే నెల వేడి నిర్వహించడం సాధ్యమే – అవగాహన, చిన్న చిన్న జాగ్రత్తలతో” అని అధికారులు చెప్తున్నారు. హైదరాబాద్లోని నిర్మాణ కార్మికులు మధ్యాహ్నం 12 నుంచి 3 గంటల వరకు పని నిలిపివేస్తున్నారని తెలుస్తోంది. IMD నల్గొండ, సూర్యాపేట, మహబూబాబాద్, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలకు ఉరుముల హెచ్చరిక జారీ చేసింది. 40-50 kmph వేగంతో గాలులు వీచే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.
తెలంగాణలో హీట్వేవ్ వ్యవసాయంపై కూడా ప్రభావం చూపుతోంది. రబీ పంట కోతలు, వేసవి పంటల సాగు ప్రభావితమవుతున్నాయి. విద్యుత్ డిమాండ్ గణనీయంగా పెరిగింది – కూలర్లు, ఏసీల వినియోగం పెరగడం వల్ల. తాగునీటి సమస్య కొన్ని జిల్లాల్లో తీవ్రమవుతోంది. వాతావరణ మార్పుల నేపధ్యంలో ఇలాంటి తీవ్ర హీట్వేవ్లు భవిష్యత్తులో మరింత తరచుగా వస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం హీట్ యాక్షన్ ప్లాన్ అమలు చేస్తోంది – సార్వజనిక ప్రదేశాల్లో చల్లని నీటి సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నారు.
వచ్చే రెండు రోజుల్లో ఉష్ణోగ్రతల్లో పెద్దగా మార్పు ఉండదు. తర్వాత మూడు రోజుల్లో 2-3 డిగ్రీల తగ్గుదల అంచనా. వచ్చే వారం తెలంగాణలో అక్కడక్కడ తేలికపాటి వర్షాలు, ఉరుములు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రజలు మధ్యాహ్న వేళ బయటకు వెళ్ళడం తగ్గించుకోవాలి. నీరు ఎక్కువగా తాగాలి. తలపై గొడుగు లేదా టోపీ తప్పనిసరిగా వాడాలి. హీట్ స్ట్రోక్ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
Also read:
