తెలంగాణ ఫుడ్ సేఫ్టీ శాఖ ఇటీవల నిర్వహించిన తనిఖీల్లో వందల కిలోల అనుమానాస్పద కల్తీ నెయ్యి బయటపడింది. నెయ్యిలో పామాయిల్, వనస్పతి వంటివి కలుపుతున్నట్లు అధికారులే ప్రాథమికంగా నిర్ధారించారు.
మరి మనం రోజూ వాడే నెయ్యి సంగతేంటి? అదృష్టవశాత్తూ, ల్యాబ్కు వెళ్లకుండానే ఇంట్లో కొన్ని సింపుల్ పరీక్షలతో నెయ్యి నాణ్యతపై ఒక అంచనాకు రావచ్చు.
అసలు నిబంధన ఏమిటంటే – నెయ్యిలో 99.5 శాతం పాల కొవ్వు ఉండాలి. వేరే ఏ నూనె, కొవ్వు కలిపినా అది ఫుడ్ సేఫ్టీ చట్టం ప్రకారం కల్తీయే.
1: అరచేతి పరీక్ష – అన్నింటికంటే సులభం
ఒక చెంచా నెయ్యి తీసుకుని అరచేతిలో వేయండి. స్వచ్ఛమైన నెయ్యి శరీర ఉష్ణోగ్రతకే కొద్ది క్షణాల్లో కరిగిపోతుంది.
నెయ్యి కరగకుండా అలాగే ఉండిపోతే, లేదా జిడ్డుగా మైనంలా అనిపిస్తే – అందులో వనస్పతి లేదా ఇతర కొవ్వులు ఉండే అవకాశం ఎక్కువ. వాటి మెల్టింగ్ పాయింట్ పాల కొవ్వు కంటే ఎక్కువ కావడమే దీనికి కారణం.
2: పాన్ టెస్ట్ – వేడి చేస్తే నిజం బయటకు
ఒక చెంచా నెయ్యిని పాన్లో వేసి మీడియం మంటపై వేడి చేయండి.
స్వచ్ఛమైన నెయ్యి: వెంటనే కరిగి, గోధుమ రంగులోకి మారి, ఘుమఘుమలాడే వాసన వస్తుంది
కల్తీ నెయ్యి: కరగడానికి టైమ్ పడుతుంది, పసుపు రంగులోనే ఉండిపోతుంది, అడుగున తెల్లటి అవశేషాలు మిగలవచ్చు
వేడి చేసినప్పుడు నురుగు ఎక్కువగా వచ్చి చిటపటలాడితే అందులో తేమ ఎక్కువ ఉన్నట్లు – అది కూడా నాణ్యతా లోపమే.
3: ఫ్రిజ్ టెస్ట్ – పొరలు కనిపిస్తే అనుమానమే
ఒక చిన్న గిన్నెలో నెయ్యిని కరిగించి ఫ్రిజ్లో కొన్ని గంటలు పెట్టండి.
స్వచ్ఛమైన నెయ్యి ఒకే రకంగా, ఒకే రంగుతో గడ్డకడుతుంది. వేర్వేరు నూనెలు కలిపి ఉంటే అవి వేర్వేరు ఉష్ణోగ్రతల వద్ద గడ్డకట్టడం వల్ల పొరలు పొరలుగా, రంగు తేడాలతో కనిపిస్తాయి. అడుగున వేరే పొర కనిపించిందంటే ఆ నెయ్యిపై అనుమానం పెట్టాల్సిందే.
4: అయోడిన్ టెస్ట్ – పిండి కల్తీకి చెక్
కొందరు నెయ్యికి చిక్కదనం రావడానికి ఉడికించిన బంగాళదుంప, పిండి పదార్థాలు కలుపుతారు. దీన్ని పట్టుకోవడం చాలా సులభం.
ఒక చెంచా కరిగించిన నెయ్యిలో రెండు చుక్కల అయోడిన్ టింక్చర్ (మెడికల్ షాపుల్లో దొరుకుతుంది) వేయండి. రంగు నీలం లేదా ఊదా రంగులోకి మారితే అందులో పిండి పదార్థం కలిపినట్లే. రంగు మారకపోతే ఆ కల్తీ లేనట్లు.
5: రంగు, వాసన, తీరు – అనుభవమే పెద్ద పరీక్ష
స్వచ్ఛమైన ఆవు నెయ్యి బంగారు పసుపు రంగులో, గేదె నెయ్యి కాస్త తెలుపు రంగులో ఉంటుంది
చలికాలంలో గడ్డకట్టినప్పుడు స్వచ్ఛమైన నెయ్యిలో చిన్న చిన్న రవ్వల్లాంటి కణాలు (దానేదార్ టెక్స్చర్) కనిపిస్తాయి – కల్తీ నెయ్యి నున్నగా, మైనంలా ఉంటుంది
అసలు నెయ్యి వాసన ఘాటుగా, తియ్యగా ఉంటుంది; కల్తీది వాసన లేకుండా లేదా కృత్రిమ ఎసెన్స్ వాసనతో ఉంటుంది
మార్కెట్ ధర కంటే బాగా తక్కువకు దొరికే నెయ్యి కూడా ఒక హెచ్చరికే. లీటరు పాల నుంచి వచ్చే నెయ్యి కొద్ది మొత్తమే కాబట్టి, అసలు నెయ్యి ఎప్పుడూ చవకగా ఉండదు.
కొనేటప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు మర్చిపోవద్దు
ప్యాకెట్పై FSSAI లైసెన్స్ నంబర్ ఉందో లేదో చూడండి
తయారీ తేదీ, ఎక్స్పైరీ తేదీ, తయారీదారు పూర్తి చిరునామా పరిశీలించండి
లూజ్ నెయ్యి కంటే సీల్డ్ ప్యాక్లే సురక్షితం
కొనుగోలు బిల్లు భద్రంగా ఉంచుకోండి – ఫిర్యాదు చేయాల్సి వస్తే అదే ఆధారం
కల్తీ అనుమానం వస్తే ఏం చేయాలి?
ఇంటి పరీక్షలు కేవలం ప్రాథమిక అంచనా మాత్రమే – తుది నిర్ధారణ ల్యాబ్ పరీక్షల్లోనే జరుగుతుంది. అనుమానం బలంగా ఉంటే ఆ నెయ్యి వాడకం ఆపేసి, బిల్లుతో సహా ఫుడ్ సేఫ్టీ డిపార్ట్మెంట్కు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
కల్తీ నెయ్యిలో ఉండే వనస్పతి వంటి వాటిలోని ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్ దీర్ఘకాలంలో గుండె ఆరోగ్యానికి హాని చేస్తాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కొన్ని నిమిషాల పరీక్షతో కుటుంబ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1. ఇంట్లో నెయ్యి స్వచ్ఛత తెలుసుకోవడానికి అత్యంత సులభమైన పద్ధతి ఏది?
అరచేతి పరీక్ష. ఒక చెంచా నెయ్యి అరచేతిలో వేస్తే స్వచ్ఛమైన నెయ్యి శరీర వేడికే కరిగిపోతుంది. కరగకుండా మైనంలా ఉండిపోతే వనస్పతి వంటివి కలిసి ఉండే అవకాశం ఉంది.
Q3. నెయ్యిలో ఎంత శాతం పాల కొవ్వు ఉండాలి?
ఫుడ్ సేఫ్టీ నిబంధనల ప్రకారం నెయ్యిలో 99.5 శాతం పాల కొవ్వు ఉండాలి, తేమ 0.5 శాతం మించకూడదు. పామాయిల్, వనస్పతి వంటివి కలపడం చట్టప్రకారం నిషేధం.
Q4. కల్తీ నెయ్యి తింటే ఏమవుతుంది?
వనస్పతిలోని ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్ దీర్ఘకాలంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్ పెంచి గుండె జబ్బుల ముప్పును పెంచుతాయి. అంతేకాదు, నెయ్యి ధర పెట్టి చవక నూనె కొంటున్నందున ఆర్థికంగానూ నష్టపోతారు.
