Diabetes
-
డయాబెటిస్ నియంత్రణలో లేకపోతే కిడ్నీలు నిశ్శబ్దంగా దెబ్బతిని డయాబెటిక్ నెఫ్రోపతి వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది.
-
కాళ్ల వాపు, మూత్రంలో నురుగు, తీవ్రమైన అలసట వంటి లక్షణాలు కిడ్నీ డ్యామేజ్కు ప్రారంభ హెచ్చరికలు.
-
eGFR, యూరిన్ అల్బుమిన్ పరీక్షలు వంటి రెగ్యులర్ చెకప్లతో కిడ్నీ సమస్యలను ముందే గుర్తించవచ్చు.
హైదరాబాద్: డయాబెటిస్ అనేది కేవలం రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది శరీరంలోని కీలక అవయవాలను నిశ్శబ్దంగా దెబ్బతీసే ఒక ‘సైలెంట్ కిల్లర్’. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలంగా షుగర్ అదుపులో లేకపోతే, అది మూత్రపిండాల (కిడ్నీల) పనితీరును అస్తవ్యస్తం చేస్తుంది. దీనినే వైద్య భాషలో ‘డయాబెటిక్ నెఫ్రోపతి’ అంటారు. కిడ్నీలు పూర్తిగా విఫలం కావడానికి ముందే శరీరం కొన్ని సంకేతాలను ఇస్తుంది. ఆ హెచ్చరికలేంటో వైద్య నిపుణులు వివరిస్తున్నారు.
ముఖ్య లక్షణాలు:
1. శరీర భాగాల్లో వాపు: కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు శరీరంలోని వ్యర్థ ద్రవాలను బయటకు పంపలేవు. దీనివల్ల ఆ నీరు పాదాలు, చీలమండలు లేదా కళ్ల చుట్టూ పేరుకుపోయి వాపు కనిపిస్తుంది. ఇది కిడ్నీల వైఫల్యానికి ప్రారంభ సంకేతం కావచ్చునని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
2. మూత్రంలో మార్పులు: మూత్ర విసర్జన చేసేటప్పుడు ఎక్కువ నురుగు లేదా బుడగలు వస్తుంటే అది కిడ్నీల నుండి ప్రోటీన్ లీక్ అవుతోందని అర్థం. అలాగే మూత్రం ముదురు రంగులోకి మారడం లేదా రాత్రిపూట అతిగా మూత్రానికి వెళ్లడం వంటి మార్పులను అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
3. తీవ్రమైన అలసట: ఎటువంటి కష్టమైన పని చేయకపోయినా విపరీతమైన నీరసం, బలహీనతగా అనిపిస్తే జాగ్రత్తగా ఉండాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. నడుము కింది భాగంలో భారంగా అనిపించడం కూడా కిడ్నీ సమస్యలకు ముందస్తు హెచ్చరిక కావచ్చు.
4. చర్మ సమస్యలు, దురద: రక్తంలో మలినాలు పెరిగిపోవడం వల్ల చర్మంపై విపరీతమైన, నిరంతరమైన దురద వస్తుంది. ఇది సాధారణ చర్మ వ్యాధిలా అనిపించినా, లోపల కిడ్నీలు దెబ్బతినడానికి సంకేతం కావచ్చు.
5. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది: కిడ్నీలు ద్రవాలను సరిగ్గా ఫిల్టర్ చేయలేనప్పుడు ఆ నీరు ఊపిరితిత్తుల్లో చేరుతుంది. దీనివల్ల శ్వాస తీసుకోవడం కష్టంగా మారుతుంది.
6. ఇతర సంకేతాలు: ఆకలి మందగించడం, తరచుగా వికారం, వాంతులు రావడం, రక్తపోటు (B.P.) అకస్మాత్తుగా పెరగడం, శరీరంలో ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యత దెబ్బతిని కండరాల తిమ్మిర్లు రావడం వంటివి కనిపిస్తాయి.
నివారణ మార్గాలు, పరీక్షలు:
కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఏడాదికి కనీసం ఒక్కసారైనా ఈ పరీక్షలు చేయించుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
- eGFR రక్త పరీక్ష: కిడ్నీలు ఎంతవరకు వ్యర్థాలను ఫిల్టర్ చేస్తున్నాయో ఇది తెలుపుతుంది.
- యూరిన్ అల్బుమిన్ క్రియేటినిన్ రేషియో: మూత్రంలో ప్రోటీన్ లీకేజీని గుర్తించడానికి ఇది అవసరం.
- బిపి మానిటరింగ్: అధిక రక్తపోటు కిడ్నీలను మరింత త్వరగా దెబ్బతీస్తుంది, కాబట్టి దీనిని అదుపులో ఉంచుకోవాలి.
డయాబెటిస్ను పూర్తిగా నయం చేయలేకపోయినా, సరైన జీవనశైలి, క్రమబద్ధమైన వైద్య పరీక్షల ద్వారా కిడ్నీలను క్షేమంగా ఉంచుకోవచ్చు. పైన చెప్పిన లక్షణాల్లో ఏ ఒక్కటి కనిపించినా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది.
Also Read: వెదురు పిలకలను ఎప్పుడైనా తిన్నారా? ఈ ప్రయోజనాలు తెలిస్తే అస్సలు వదిలిపెట్టరు!
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1: డయాబెటిస్ వల్ల కిడ్నీ డ్యామేజ్ ఎలా జరుగుతుంది?
A: అధిక రక్త చక్కెర స్థాయిలు కిడ్నీలలోని సూక్ష్మ రక్తనాళాలను దెబ్బతీసి ఫిల్టరేషన్ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తాయి.
Q2: కిడ్నీ సమస్యలు ప్రారంభ దశలో నొప్పి ఉంటుందా?
A: ఎక్కువగా నొప్పి ఉండదు. అందుకే దీనిని ‘సైలెంట్ కిడ్నీ డ్యామేజ్’ అంటారు. లక్షణాలు కనిపించే సమయానికి నష్టం పెరిగి ఉండొచ్చు.
Q3: డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఎంత తరచుగా కిడ్నీ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి?
A: కనీసం ఏడాదికి ఒకసారి eGFR మరియు యూరిన్ అల్బుమిన్ పరీక్షలు తప్పనిసరిగా చేయించుకోవాలి.
