భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్న UPI (Unified Payments Interface) 2026 నాటికి భారీ స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందింది. ప్రతి నెల సుమారు 20 బిలియన్ ట్రాన్సాక్షన్లు జరుగుతున్నప్పటికీ, చాలా మంది వినియోగదారులు ఇప్పటికీ QR కోడ్ స్కాన్ చేసి డబ్బులు పంపడం వంటి ప్రాథమిక ఫీచర్లకే పరిమితమవుతున్నారు. అయితే ఇటీవల సంవత్సరాల్లో కొత్తగా వచ్చిన అనేక అధునాతన ఫీచర్లు వినియోగదారులకు మరింత సౌలభ్యం కలిగిస్తున్నాయి.
భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులను నిర్వహించే NPCI సంస్థ గత కొన్నేళ్లలో UPIలో పలు కొత్త ఫీచర్లను ప్రవేశపెట్టింది. ఇవి చెల్లింపులను వేగవంతంగా చేయడమే కాకుండా ఆటోమేటిక్ పేమెంట్స్, క్రెడిట్ సౌకర్యం, ఇంటర్నెట్ లేకుండా కూడా చెల్లింపులు చేసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ చాలా మంది వినియోగదారులు ఈ సదుపాయాలను పూర్తిగా వినియోగించటం లేదు.
హైదరాబాద్ సహా తెలంగాణలో కూడా UPI వినియోగం వేగంగా పెరుగుతోంది. చిన్న వ్యాపారాలు, మెట్రో ప్రయాణాలు, రోజువారీ కొనుగోళ్లు వంటి అనేక సందర్భాల్లో UPI ఉపయోగిస్తున్నారు. కానీ అందుబాటులో ఉన్న అన్ని ఫీచర్లను ఉపయోగిస్తే వినియోగదారులకు మరింత సౌలభ్యం కలుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
UPI Lite, AutoPay వంటి కీలక ఫీచర్లు
UPI Lite చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులను మరింత వేగంగా చేయడానికి రూపొందించబడింది. వినియోగదారులు బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి ఒక చిన్న మొత్తాన్ని UPI Lite వాలెట్లో లోడ్ చేసుకుని PIN నమోదు చేయకుండా రూ.500 వరకు చెల్లింపులు చేయవచ్చు. మొత్తం బ్యాలెన్స్ రూ.2000 వరకు ఉంచుకోవచ్చు.
UPI AutoPay ద్వారా నెలవారీ సబ్స్క్రిప్షన్లు, SIP పెట్టుబడులు లేదా విద్యుత్ బిల్లులు వంటి పునరావృత చెల్లింపులు ఆటోమేటిక్గా చెల్లించవచ్చు. ఇది వినియోగదారులకు బిల్లులు మిస్ కాకుండా సహాయపడుతుంది.
ఇక Credit on UPI ఫీచర్ ద్వారా బ్యాంకులు ముందుగా ఆమోదించిన క్రెడిట్ లైన్ను UPI ద్వారా ఉపయోగించుకోవచ్చు. ఇది క్రెడిట్ కార్డ్లాంటి సౌకర్యాన్ని అందిస్తుంది.
ఇంటర్నెట్ లేకుండా కూడా చెల్లింపులు
కొత్తగా వచ్చిన UPI Lite X ఫీచర్ ద్వారా కొన్ని సందర్భాల్లో ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ లేకున్నా చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులు చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా మొబైల్ డేటా బలహీనంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇది ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
ఇదే విధంగా Tap & Pay ఫీచర్ ద్వారా QR కోడ్ స్కాన్ చేయకుండా NFC ఉన్న ఫోన్ను మర్చంట్ టెర్మినల్పై టచ్ చేస్తే చెల్లింపు పూర్తవుతుంది.
అదేవిధంగా UPI Lite Auto Top-Up ద్వారా UPI Lite బ్యాలెన్స్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు బ్యాంక్ ఖాతా నుంచి ఆటోమేటిక్గా రీఫిల్ అవుతుంది.
అంతర్జాతీయంగా విస్తరిస్తున్న UPI
UPI ఇప్పుడు భారతదేశంలోనే కాకుండా విదేశాల్లో కూడా విస్తరిస్తోంది. ప్రస్తుతం సింగపూర్, UAE, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాల్లో భారతీయ ప్రయాణికులు UPI ద్వారా చెల్లింపులు చేయగలుగుతున్నారు. ఇది భారతదేశ డిజిటల్ చెల్లింపు వ్యవస్థకు గ్లోబల్ గుర్తింపును తీసుకొస్తోంది.
ఇక పెట్టుబడిదారుల కోసం UPI IPO అప్లికేషన్లు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. IPOకు అప్లై చేసినప్పుడు UPI ద్వారా డబ్బును బ్లాక్ చేయడం ద్వారా సంప్రదాయ బ్యాంకింగ్ ప్రక్రియ అవసరం ఉండదు.
మరో ముఖ్యమైన ఫీచర్ UPI Collect Requests. దీని ద్వారా డబ్బు పంపడం కాకుండా ఇతరుల నుంచి చెల్లింపు అభ్యర్థన పంపించవచ్చు. చిన్న వ్యాపారులు, ఫ్రీలాన్సర్లు దీన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
అదేవిధంగా Multiple Bank Accounts in One App ద్వారా ఒకే UPI యాప్లో అనేక బ్యాంక్ ఖాతాలను లింక్ చేసి అవసరానికి అనుగుణంగా ఎంచుకోవచ్చు.
వ్యాపారుల కోసం Dynamic QR Codes కూడా ఉపయోగకరంగా మారాయి. QR స్కాన్ చేసిన వెంటనే చెల్లించాల్సిన మొత్తం ఆటోమేటిక్గా కనిపిస్తుంది.
వినియోగదారులు జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అంశాలు
UPIలో కొత్త ఫీచర్లు ఉన్నప్పటికీ వినియోగదారులు కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించాలి.
తెలియని వ్యక్తుల నుంచి వచ్చే Collect Requestలను అంగీకరించకూడదు. అలాగే AutoPay మాండేట్లను తరచూ చెక్ చేయాలి.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం UPI ఇప్పుడు కేవలం డబ్బులు పంపే యాప్ కాకుండా పూర్తి స్థాయి డిజిటల్ పేమెంట్ ఎకోసిస్టమ్గా మారుతోంది. హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో ఈ ఫీచర్ల వినియోగం పెరిగే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
Also Read: Aadhaar Update In School: 1.2 కోట్ల విద్యార్థులకు MBU పూర్తి… 7-15 ఏళ్లకు ఉచితం
