- 3325 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు హైడ్రా వెల్లడించింది.
- రూ.1.50 లక్షల కోట్ల విలువైన ఆస్తులను పరిరక్షించినట్లు సంస్థ పేర్కొంది.
- 6 చెరువులు పునరుద్ధరణ, మరో 14 చెరువుల అభివృద్ధి పనులు కొనసాగుతున్నాయి.
ప్రతి వర్షాకాలంలో హైదరాబాద్కు ఒకే సమస్య.. వరదలు
హైదరాబాద్లో భారీ వర్షం కురిస్తే చాలు.. రహదారులు జలమయం కావడం, కాలనీలు మునిగిపోవడం, ట్రాఫిక్ స్తంభించడం దాదాపు ప్రతి ఏడాది కనిపించే దృశ్యమే. ఒకప్పుడు గొలుసుకట్టు చెరువులు సహజ వరద నియంత్రణ వ్యవస్థగా పనిచేసినా, కాలక్రమేణా ఆక్రమణలు, నాలాల కుదింపు, నియంత్రణలేని పట్టణీకరణ కారణంగా నగరం వరదల ముప్పును ఎదుర్కొంటోంది.
ఈ పరిస్థితిని మార్చాలనే లక్ష్యంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2024లో హైదరాబాద్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ అండ్ అసెట్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ (హైడ్రా) ను ఏర్పాటు చేసింది. రెండేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న ఈ సంస్థ నగర భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని చేపట్టిన చర్యలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
రెండేళ్లలో 3325 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమి స్వాధీనం
హైడ్రా విడుదల చేసిన వివరాల ప్రకారం, గత రెండేళ్లలో మొత్తం 3325 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమణల నుంచి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇందులో ప్రభుత్వ భూములతో పాటు చెరువులు, పార్కులు, నాలాలు, రహదారులు, ప్రజా అవసరాల కోసం కేటాయించిన భూములు కూడా ఉన్నాయి.
సంస్థ అంచనా ప్రకారం ఈ భూముల మార్కెట్ విలువ సుమారు రూ.1.50 లక్షల కోట్లు. ఆక్రమణలు తొలగించిన తర్వాత ఈ భూములను భవిష్యత్ ప్రజా అవసరాలకు వినియోగించేలా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతున్నట్లు పేర్కొంది.
గొలుసుకట్టు చెరువుల పునరుద్ధరణపై ప్రత్యేక దృష్టి
హైదరాబాద్కు ఒకప్పుడు గొలుసుకట్టు చెరువుల వ్యవస్థ ప్రత్యేకత. ఒక చెరువు నిండితే నీరు మరో చెరువుకు వెళ్లేలా ప్రకృతి సహజంగా ఏర్పడిన ఈ వ్యవస్థ వరదలను నియంత్రించేది.
అయితే ఆక్రమణలు, చెరువుల కుదింపు, నాలాల మూసివేతతో ఈ వ్యవస్థ దెబ్బతింది. దీంతో హైడ్రా చెరువుల పునరుద్ధరణను ప్రధాన లక్ష్యంగా తీసుకుని పని చేస్తోంది. ఇప్పటికే ఆరు చెరువులను పునరుద్ధరించగా, మరో 14 చెరువుల అభివృద్ధి పనులు కొనసాగుతున్నట్లు వెల్లడించింది.
మినీ ట్యాంక్బండ్లుగా నాలుగు చెరువులు
చెరువులను కేవలం నీటి నిల్వ కేంద్రాలుగా కాకుండా ప్రజలకు ఉపయోగపడేలా తీర్చిదిద్దే ప్రణాళికను హైడ్రా అమలు చేస్తోంది. నగరం నాలుగు దిక్కుల్లో ఉన్న పెద్ద చెరువులను మినీ ట్యాంక్బండ్లుగా అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
అంబీర్ చెరువు, ఫాక్స్ సాగర్, అమీన్పూర్ పెద్ద చెరువు, సరూర్నగర్ పెద్ద చెరువుల అభివృద్ధి ద్వారా వరద నియంత్రణతో పాటు పర్యాటక, వినోద అవసరాలకు కూడా ఉపయోగపడేలా ప్రణాళికలు రూపొందించినట్లు తెలిపింది.
వరదలు తగ్గిన ప్రాంతాలు
హైడ్రా ప్రకారం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో చేపట్టిన పనుల వల్ల వరదల సమస్య గణనీయంగా తగ్గింది. అంబర్పేటలోని బతుకమ్మకుంట పునరుద్ధరణతో అక్కడ తరచూ ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మెరుగుపడిందని పేర్కొంది.
అలాగే మాధాపూర్లో తమ్మిడికుంట, కూకట్పల్లిలో నల్లచెరువు, పాతబస్తీలో బమృకున్-ఉద్-దౌలా చెరువు అభివృద్ధితో సమీప ప్రాంతాల్లో వర్షపు నీటి నిల్వ సమస్య తగ్గినట్లు వివరించింది.
నాలాల విస్తరణతో వేల కుటుంబాలకు ఊరట
చెరువులతో పాటు నాలాల విస్తరణపైనా హైడ్రా దృష్టి పెట్టింది. ప్యాట్నీ నాలా ఆక్రమణలు తొలగించడం వల్ల బేగంపేట, సికింద్రాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసించే వేల కుటుంబాలకు వరద ముప్పు తగ్గినట్లు పేర్కొంది.
అమీర్పేట మెట్రో స్టేషన్ వద్ద దశాబ్దాలుగా పూడికతో మూసుకుపోయిన వరద నీటి పైపులైన్లను శుభ్రం చేయడం వల్ల వర్షపు నీటి ప్రవాహం మెరుగుపడిందని తెలిపింది.
ప్రభుత్వ భూముల పరిరక్షణలో భారీ ఆపరేషన్లు
సంగారెడ్డి, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్-మల్కాజిగిరి జిల్లాల్లోని పలు ప్రాంతాల్లో వందల ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిని ఆక్రమణల నుంచి రక్షించినట్లు హైడ్రా వెల్లడించింది.
కొందాపూర్, ఐలాపూర్, గాజులరామారం, బహదూర్గూడ, లోతుకుంట తదితర ప్రాంతాల్లో చేపట్టిన చర్యలతో ప్రభుత్వ భూములు తిరిగి స్వాధీనం అయ్యాయని, భవిష్యత్లో మళ్లీ ఆక్రమణలు జరగకుండా ఫెన్సింగ్ కూడా ఏర్పాటు చేసినట్లు వివరించింది.
చెరువులు కాపాడితే నగర భవిష్యత్తు భద్రం
హైడ్రా చెబుతున్న దాని ప్రకారం, చెరువుల పరిరక్షణ అంటే కేవలం నీటి నిల్వ కాదు. భూగర్భ జలాల పెరుగుదల, వేసవిలో నీటి కొరత తగ్గడం, వరద నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, జీవ వైవిధ్యం పెంపు వంటి అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.
చెరువుల చుట్టూ పార్కులు, వాకింగ్ ట్రాకులు, ఓపెన్ జిమ్లు, పిల్లల ఆటస్థలాలు ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను కూడా మెరుగుపరచాలనే లక్ష్యంతో పనులు కొనసాగుతున్నట్లు సంస్థ పేర్కొంది.
ఇంకా సవాళ్లు మిగిలే ఉన్నాయి
అయితే హైదరాబాద్లో వరదల సమస్య పూర్తిగా పరిష్కారమైందని చెప్పడం ఇంకా తొందరపాటే. నగర విస్తరణ, కొత్త నిర్మాణాలు, భవిష్యత్ వాతావరణ మార్పులు, భారీ వర్షాలు వంటి అంశాలు ఇంకా పెద్ద సవాళ్లుగానే ఉన్నాయి.
చెరువుల సంరక్షణ, నాలాల నిర్వహణ, కొత్త ఆక్రమణలను అరికట్టడం, ప్రజల సహకారం, సంబంధిత శాఖల సమన్వయం నిరంతరం కొనసాగితేనే దీర్ఘకాలిక ఫలితాలు కనిపించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
నగర భవిష్యత్తుకు కీలకమైన ప్రయత్నం
హైదరాబాద్ భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని జలవనరుల పరిరక్షణ, ప్రభుత్వ భూముల రక్షణ, గొలుసుకట్టు చెరువుల పునరుద్ధరణ వంటి చర్యలు దీర్ఘకాలికంగా ఎంతవరకు ఫలిస్తాయో రానున్న సంవత్సరాల్లో స్పష్టమవుతుంది.
అయితే రెండేళ్లలో చేపట్టిన పనులు నగరంలో వరద నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రజా ఆస్తుల సంరక్షణ అంశాలను మళ్లీ ప్రధాన చర్చలోకి తీసుకువచ్చాయనే విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. హైడ్రా విడుదల చేసిన గణాంకాలు కూడా అదే దిశగా సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి.
Also read: హైదరాబాద్ సచివాలయంలో ఘనంగా ‘రైతునేస్తం’ 100వ ఎపిసోడ్
