రెండు శనగలు – రెండూ మేలైనవే
మన వంటగదిలో నిత్యం కనిపించే పప్పు ధాన్యాల్లో శనగలు ముఖ్యమైనవి. వీటిలో ప్రధానంగా రెండు రకాలు – తెల్ల శనగలు (కాబూలీ చనా), నల్ల శనగలు (దేశీ చనా / గోధుమ రంగు శనగలు). రెండూ ప్రొటీన్, పీచు, ఖనిజాలకు మంచి మూలాలే.
అయితే “వీటిలో ఏవి ఎక్కువ మంచివి?” అన్నది చాలామందికి వచ్చే సందేహం. నిజానికి — రెండింటికీ వాటివైన ప్రత్యేకతలున్నాయి. మీ ఆరోగ్య అవసరాన్ని బట్టి ఎంపిక మారుతుంది. పూర్తి పోలిక చూద్దాం.
పోషక విలువల్లో తేడా
నల్ల శనగలు (దేశీ చనా):
- పరిమాణంలో చిన్నవి, ముదురు గోధుమ/నలుపు రంగు, గట్టి పొట్టు
- పీచు పదార్థం ఎక్కువ – పొట్టు మందంగా ఉండటమే కారణం
- ఐరన్, ఫోలేట్ ఎక్కువగా ఉంటాయి
- తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ (GI) – రక్తంలో చక్కెర నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది
తెల్ల శనగలు (కాబూలీ చనా):
- పరిమాణంలో పెద్దవి, లేత గోధుమ/క్రీమ్ రంగు, మెత్తని పొట్టు
- ప్రొటీన్ బాగా ఉంటుంది
- రుచిలో కాస్త మృదువుగా, మెత్తగా ఉంటాయి
- తొందరగా ఉడుకుతాయి, వంటకు అనువుగా ఉంటాయి
నల్ల శనగలు ఎవరికి మేలు?
నల్ల శనగలు వీరికి ఎక్కువ ఉపయోగకరం:
- షుగర్ ఉన్నవారికి – తక్కువ GI వల్ల రక్తంలో చక్కెర ఒక్కసారిగా పెరగదు
- బరువు తగ్గాలనుకునేవారికి – ఎక్కువ పీచు వల్ల కడుపు నిండిన అనుభూతి, ఆకలి తగ్గుతుంది
- రక్తహీనత (ఎనీమియా) ఉన్నవారికి – ఐరన్ ఎక్కువ కావడంతో రక్తశుద్ధికి మేలు
- జీర్ణ ఆరోగ్యం కోరుకునేవారికి – పీచు మలబద్ధకాన్ని దూరం చేస్తుంది
తెల్ల శనగలు ఎవరికి మేలు?
తెల్ల శనగలు వీరికి అనువైనవి:
- కండరాలు పెంచుకోవాలనుకునేవారికి – మంచి ప్రొటీన్ మూలం
- పిల్లలు, రుచిలో మృదువుగా ఇష్టపడేవారికి – మెత్తగా, తేలిగ్గా జీర్ణమవుతాయి
- చనా మసాలా, హమ్మస్, సలాడ్ల వంటి వంటకాలకు అనువుగా ఉంటాయి
- జీర్ణం విషయంలో నల్ల శనగల కంటే కాస్త తేలికైనవి
ఏది ఎంచుకోవాలి? సింపుల్ రూల్
- ఆరోగ్యం, పోషకాలు ప్రధానం అయితే – నల్ల శనగలు (పీచు, ఐరన్, తక్కువ GI)
- రుచి, మృదుత్వం, తేలిక జీర్ణం కావాలంటే – తెల్ల శనగలు
- షుగర్, బరువు నియంత్రణ – నల్ల శనగలు మేలు
- అయితే ఉత్తమ ఫలితం కోసం – రెండింటినీ మార్చిమార్చి తినడమే బెస్ట్ ఎంపిక
మొలకెత్తిన శనగలు – డబుల్ ప్రయోజనం
శనగలను రాత్రి నానబెట్టి, మొలకెత్తించి తినడం వల్ల వాటి పోషక విలువ మరింత పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతారు. మొలకెత్తడం వల్ల:
- విటమిన్లు, ఖనిజాల శోషణ మెరుగవుతుంది
- జీర్ణం సులభమవుతుంది
- ప్రొటీన్ నాణ్యత పెరుగుతుంది
ఉదయపు అల్పాహారంలో మొలకెత్తిన శనగలకు కొద్దిగా ఉప్పు, నిమ్మరసం, ఉల్లిపాయ కలిపి తింటే – రుచితో పాటు ఆరోగ్యమూ దక్కుతుంది.
తినేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- శనగలను కనీసం 6-8 గంటలు నానబెట్టి వండటం మంచిది జీర్ణం సులభమవుతుంది
- కొందరికి శనగలు గ్యాస్, ఉబ్బరం కలిగించవచ్చు క్రమంగా అలవాటు చేసుకోవాలి
- వండేటప్పుడు చిటికెడు ఇంగువ, జీలకర్ర కలిపితే గ్యాస్ సమస్య తగ్గుతుంది
- అతిగా తినకుండా రోజుకు ఒక కప్పు (వండినవి) పరిమాణం సరిపోతుంది
ఒక ముఖ్యమైన మాట
రెండు రకాల శనగలూ ఆరోగ్యానికి మేలు చేసేవే. వీటిని మీ రోజువారీ ఆహారంలో చేర్చుకుంటే ప్రొటీన్, పీచు, ఖనిజాలు సహజంగా అందుతాయి ముఖ్యంగా శాకాహారులకు ఇవి మంచి ప్రొటీన్ మూలం. అయితే మధుమేహం, కిడ్నీ సమస్యలు వంటి నిర్దిష్ట ఆరోగ్య పరిస్థితులు ఉన్నవారు ఆహారంలో పెద్ద మార్పులు చేసేముందు వైద్యుడు లేదా డైటీషియన్ సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం
Also read: తిరుపతిలో కొత్త వృక్ష జాతి ఆవిష్కరణ.. పవన్ కళ్యాణ్ పెట్టిన పేరు ఏంటో తెలుసా?


