హైదరాబాద్: తెలంగాణలో ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (Special Intensive Revision – SIR) ప్రక్రియ కీలక దశకు చేరుకుంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 3,38,26,448 ఎన్యూమరేషన్ ఫారాలు పంపిణీ చేయగా.. 2,64,73,616 ఫారాలు సమర్పించి డిజిటైజ్ చేసినట్లు తెలంగాణ ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి సి. సుదర్శన్ రెడ్డి వెల్లడించారు. దీంతో రాష్ట్రంలో మొత్తం డిజిటైజేషన్ 78.26 శాతంగా నమోదైంది.
అయితే మిగిలిన 73,52,832 మంది ఓటర్ల ఫారాలు సమర్పించబడలేదు. వీరిని ఫారాలు సమర్పించని వారు లేదా Absent, Shifted or Dead (ASD) కేటగిరీలో పరిగణించాల్సి ఉంటుందని అధికారిక నివేదిక పేర్కొంది. దీంతో ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ వంటి నగర ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితాలో మార్పులపై ఆసక్తి నెలకొంది.
యాదాద్రి-భువనగిరి టాప్.. హైదరాబాద్ మాత్రం చివర్లో
SIR ఫారాల డిజిటైజేషన్లో యాదాద్రి-భువనగిరి జిల్లా 94.31 శాతంతో రాష్ట్రంలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. మరోవైపు హైదరాబాద్ జిల్లా 58.89 శాతంతో అత్యల్ప డిజిటైజేషన్ నమోదైన జిల్లాగా ఉంది.
హైదరాబాద్ జిల్లాలో మొత్తం 47,36,669 మంది ఓటర్లు ఉండగా.. 27,89,214 మంది ఎన్యూమరేషన్ ఫారాలను సమర్పించినట్లు నివేదిక తెలిపింది.
రాష్ట్ర సగటుతో పోలిస్తే హైదరాబాద్లో నమోదైన తక్కువ డిజిటైజేషన్ ఇప్పుడు రాజకీయ, సామాజిక వర్గాల్లో చర్చకు దారితీస్తోంది.
అసలు ఎందుకు ఇంత వ్యత్యాసం?
హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్-మల్కాజ్గిరి వంటి నగర పరిసర ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగులు, సాఫ్ట్వేర్ నిపుణులు, వ్యాపారులు, విద్యార్థులు, రోజువారీ కూలీలు పెద్ద సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు.
ఉపాధి, విద్య లేదా ఇతర కారణాలతో తరచూ ఇళ్లు మారే వారిలో కొందరు పాత చిరునామాలోని ఓటరు నమోదును తొలగించుకోకపోవడం సమస్యకు ఒక కారణంగా ఉండవచ్చని ఈ అంశంపై జరుగుతున్న విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి.
అలాగే అపార్ట్మెంట్లు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీల్లో ఇంటింటి సర్వే సమయంలో కొంతమంది ఓటర్లు అందుబాటులో లేకపోవడం కూడా Absent కేటగిరీ నమోదుకు కారణం కావచ్చనే అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
అయితే ఈ కారణాలన్నీ అధికారికంగా హైదరాబాద్లో నమోదైన ప్రతి గైర్హాజరు ఓటుకు వర్తిస్తాయని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలో ప్రత్యేక కారణాల వారీ గణాంకాలు లేవు.
ఏపీ–తెలంగాణ ఓటర్ల అంశం కూడా చర్చలోకి
తెలంగాణలో, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్లో ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు. రాష్ట్ర విభజన తర్వాత కొందరు ప్రజలకు రెండు ప్రాంతాల్లోనూ ఆస్తులు, కుటుంబ సంబంధాలు, నివాస సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి.
అయితే ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం ఒక వ్యక్తి ఒకేసారి రెండు ప్రాంతాల్లో చెల్లుబాటు అయ్యే ఓటరు నమోదును కొనసాగించకూడదు. ఈ నేపథ్యంలో ఒక ప్రాంతంలో మాత్రమే ఓటు హక్కును కొనసాగించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
అయితే తెలంగాణలో నమోదుకాని 73.52 లక్షల ఫారాలకు ఏపీకి చెందిన ఓటర్లే ప్రధాన కారణమని నిర్ధారించడానికి అధికారిక డేటా ఈ సమాచారంలో లేదు. కాబట్టి దీనిని ప్రస్తుతం ఒక రాజకీయ విశ్లేషణ లేదా సాధ్యమైన కారణంగా మాత్రమే చూడాలి.
ఏపీలో తక్కువ.. తెలంగాణలో ఎక్కువగా ఎందుకు కనిపిస్తోంది?
రెండు రాష్ట్రాల్లో SIR ప్రక్రియకు సంబంధించిన గణాంకాలను పోల్చుతూ రాజకీయ వర్గాల్లో వివిధ వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఏపీలో సుమారు 89.2 శాతం నమోదులు కొనసాగినట్లు పేర్కొంటూ తెలంగాణతో పోలికలు చేస్తున్నారు.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఒకే చిరునామాలో కుటుంబాలు ఎక్కువకాలం నివసించడం, నగరాలతో పోలిస్తే తరచూ నివాస మార్పులు తక్కువగా ఉండటం వంటి అంశాలు ఓటర్ల వివరాల స్థిరత్వానికి కారణమై ఉండవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
అయితే ఏపీ-తెలంగాణ మధ్య నమోదైన తేడాకు ఖచ్చితమైన కారణాలను నిర్ధారించాలంటే రెండు రాష్ట్రాల అధికారిక SIR డేటాను విడివిడిగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
SIR ఇంటింటి ఎన్యూమరేషన్ దశ పూర్తయింది. సవరించిన షెడ్యూల్ ప్రకారం తదుపరి ప్రక్రియలు కొనసాగనున్నాయి.
ఆగస్టు 17: ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ
ఆగస్టు 17–సెప్టెంబర్ 16: క్లెయిమ్స్, అభ్యంతరాల స్వీకరణ
ఆగస్టు 17–అక్టోబర్ 15: నోటీసుల జారీ, క్లెయిమ్స్, అభ్యంతరాల పరిష్కారం
అక్టోబర్ 19: తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురణ
ఓటర్లకు కీలక సూచన
SIR ప్రక్రియలో పేరు, చిరునామా లేదా ఇతర వివరాల్లో మార్పులు ఉన్నవారు ముసాయిదా ఓటర్ల జాబితా విడుదలైన తర్వాత తమ వివరాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించుకోవడం కీలకం.
పేరు లేకపోయినా, వివరాల్లో తప్పులు ఉన్నా లేదా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయాల్సి ఉన్నా.. నిర్ణీత గడువులో సంబంధిత ఎన్నికల అధికారులను సంప్రదించి క్లెయిమ్ లేదా అభ్యంతరం దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది.
మొత్తంగా తెలంగాణలో 78.26 శాతం SIR ఫారాల డిజిటైజేషన్ పూర్తయినా.. హైదరాబాద్లో 58.89 శాతానికి పరిమితం కావడం ప్రత్యేకంగా దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. మిగిలిన ఓటర్ల వివరాలు, ముసాయిదా జాబితాలో వారి స్థితి ఎలా ఉంటుందన్నది ఆగస్టు 17 తర్వాత మరింత స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.
