- భారత ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI), ప్రముఖ పానీయాల తయారీ సంస్థలు (Red Bull, PepsiCo, Reliance, Monster, Hell).
- నియమ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ‘ఎనర్జీ డ్రింక్’ అని పేర్కొనడం మరియు తప్పుదోవ పట్టించేలా లేబులింగ్ చేయడంపై నోటీసుల జారీ.
న్యూఢిల్లీ (దేశవ్యాప్త నియంత్రణ చర్యలు).
ఎనర్జీ డ్రింక్ బ్రాండ్లపై ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ కొరడా
మార్కెట్లో విచ్చలవిడిగా అమ్ముడవుతున్న ఎనర్జీ డ్రింక్స్ బ్రాండ్లపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టింది. భారత ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI) ప్రముఖ అంతర్జాతీయ మరియు దేశీయ పానీయాల కంపెనీలకు బుధవారం గట్టి షాక్ ఇచ్చింది. నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ వినియోగదారులను ఆకర్షించే విధంగా ప్యాకేజింగ్ మరియు లేబులింగ్ చేస్తున్న బ్రాండ్లను ఎండగట్టింది.
ఈ మేరకు సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్ ఇన్స్టాగ్రామ్ వేదికగా ప్రకటన విడుదల చేస్తూ, నిబంధనలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరిస్తున్న పలు పానీయాల సంస్థలకు నోటీసులు పంపినట్లు స్పష్టం చేసింది. తప్పుడు మరియు భ్రమలు కలిగించే వాదనలతో వినియోగదారులను మోసం చేస్తున్న బ్రాండ్ల జాబితాను కూడా బహిరంగపరిచింది.
నోటీసులు అందుకున్న ప్రముఖ కంపెనీలు ఇవే!
ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ఎటువంటి అధికారిక అనుమతులు లేకుండా ‘ఎనర్జీ డ్రింక్’ అనే పదాన్ని విచ్చలవిడిగా వాడుతున్న బ్రాండ్లలో రెడ్ బుల్ ఎనర్జీ డ్రింక్, పెప్సికో ఇండియాకు చెందిన అడ్రినలిన్ రష్ ఎనర్జీ డ్రింక్ మరియు స్ట్రింగ్ ఎనర్జీ డ్రింక్ ఉన్నాయి. వీటితో పాటు మాన్స్టర్ ఎనర్జీ, హెల్-ఎనర్జీ డ్రింక్ మరియు రిలయన్స్ కన్స్యూమర్ ప్రొడక్ట్స్కు చెందిన క్యాంపా ఎనర్జీ డ్రింక్ – గోల్డ్ బూస్ట్లకు ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ నోటీసులు పంపింది.
ఈ సంస్థలు తమ ప్యాకేజింగ్తో పాటు ఇ-కామర్స్ పోర్టల్స్, ఆన్లైన్ డెలివరీ ప్లాట్ఫారమ్లలో కూడా ఇవే లేబుళ్లను వాడుతున్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు. ఎఫ్ఎమ్సీజీ (FMCG) రంగంలో మార్కెట్ వాటా కోసం కంపెనీలు చేస్తున్న ఇటువంటి తప్పుడు ప్రచారాలను ఇకపై అస్సలు సహించబోమని నియంత్రణ సంస్థ హెచ్చరించింది.
శాస్త్రీయ ఆధారం లేని హెల్త్ క్లెయిమ్స్పై అభ్యంతరం
పానీయాల కంపెనీలు వాడుతున్న “ఎనర్జీ డ్రింక్” అనే కేటగిరీకి ఫుడ్ సేఫ్టీ యాక్ట్ కింద ఎలాంటి అధికారిక గుర్తింపు లేదని ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ స్పష్టం చేసింది. 2011 నాటి ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల (ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ స్టాండర్డ్స్ అండ్ ఫుడ్ అడిటివ్స్) నిబంధనల ప్రకారం, ఉత్పత్తుల నామకరణం లేదా లేబులింగ్ కోసం ఫుడ్ కేటగిరీ సిస్టమ్ను ఉపయోగించకూడదు.
అంతేకాకుండా, ఈ డ్రింక్స్ తాగడం వల్ల శారీరక శక్తి పెరుగుతుందని, ఏకాగ్రత అద్భుతంగా కుదురుతుందని, మెదడు చురుగ్గా మారుతుందంటూ కంపెనీలు చేస్తున్న ప్రకటనలను తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది. ‘మైండ్ను ఉత్తేజపరుస్తుంది’, ‘బాడీని ఎనర్జైజ్ చేస్తుంది’, ‘ఫోకస్ పెంచుతుంది’, ‘సాధారణ నీరసాన్ని తగ్గిస్తుంది’ వంటి ఫంక్షనల్ లేదా థెరప్యూటిక్ క్లెయిమ్స్కు ఆహార భద్రతా చట్టం 2006 కింద ఎలాంటి అనుమతులు లేవు.
మార్కెట్ నియంత్రణ – తదుపరి పరిణామాలు
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ తీసుకున్న ఈ సంచలన నిర్ణయం ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్స్యూమర్ గూడ్స్ (FMCG) మార్కెట్లో తీవ్ర కలకలం రేపుతోంది. హెల్త్ ప్రొడక్ట్స్ మరియు పానీయాల విభాగంలో నాణ్యతా ప్రమాణాల పర్యవేక్షణను ప్రభుత్వం మరింత కఠినతరం చేస్తోంది. యువత ఎక్కువగా ఇష్టపడే ఇలాంటి పానీయాల విషయంలో నిబంధనలు పక్కాగా అమలు కాకపోతే ప్రజారోగ్యానికి ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు కూడా అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నోటీసులపై స్పందించేందుకు పెప్సికో ఇండియా, రిలయన్స్, మాన్స్టర్ ఎనర్జీ వంటి కంపెనీలు ప్రస్తుతం నిరాకరించాయి. నోటీసుల గడువు ముగిసిన తర్వాత కంపెనీలు ఇచ్చే వివరణ ఆధారంగా ప్యాకేజింగ్ లేబుల్స్ మార్చాల్సిందిగా ఆదేశాలు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. నిబంధనలు పాటించని పక్షంలో భారీ జరిమానాలు లేదా సదరు బ్యాచ్ల విక్రయాలపై నిషేధం విధించే వీలుంది.
Also read: కుళ్లిన చేపలు, రొయ్యల అక్రమ నిల్వ ముఠా ఆటకట్టించిన హైదరాబాద్ టాస్క్ఫోర్స్ పోలీసులు!
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1. ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ఏయే కంపెనీలకు నోటీసులు జారీ చేసింది?
రెడ్ బుల్ (Red Bull), పెప్సికో ఇండియా (PepsiCo - Sting, Adrenaline Rush), మాన్స్టర్ ఎనర్జీ (Monster), హెల్-ఎనర్జీ (Hell), మరియు రిలయన్స్ క్యాంపా ఎనర్జీ (Campa Energy) వంటి పానీయాల తయారీ సంస్థలకు నోటీసులు జారీ అయ్యాయి.
Q2. 'ఎనర్జీ డ్రింక్' లేబుల్పై ప్రభుత్వానికి ఉన్న అభ్యంతరం ఏమిటి?
ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ నిబంధనల ప్రకారం "ఎనర్జీ డ్రింక్" అనే కేటగిరీకి ఎలాంటి అధికారిక గుర్తింపు లేదా ప్రత్యేక ప్రమాణాలు లేవు. కంపెనీలు తమ సొంత ప్రయోజనాల కోసం, తప్పుదోవ పట్టించేలా ఈ పేరు వాడుతున్నాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
Q3. ఈ పానీయాల వల్ల ఏకాగ్రత పెరుగుతుందనే క్లెయిమ్స్ చెల్లుతాయా?
లేదు. మానసిక ఉల్లాసం, శారీరక శక్తి పెరుగుదల లేదా ఏకాగ్రత మెరుగుపడుతుందంటూ చేసే థెరప్యూటిక్ వాదనలకు ఆహార భద్రతా చట్టం 2006 ప్రకారం ఎలాంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు, కాబట్టి ఇవి చట్టవిరుద్ధం.
