న్యూఢిల్లీ: 1853 ఏప్రిల్ 16న బొంబాయి నుంచి థానే వరకు కేవలం 34 కిలోమీటర్ల దూరంతో మొదలైన భారతీయ రైల్వే ప్రయాణం, నేడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రైల్వే నెట్వర్క్లలో ఒకటిగా నిలిచింది. స్టీమ్ ఇంజిన్ల కాలం నుంచి నేటి వందే భారత్ సెమీ హైస్పీడ్ రైళ్ల వరకు రైల్వే శాఖ సాధించిన మైలురాళ్లు దేశాభివృద్ధికి వెన్నెముకగా మారాయి.
నేటి కీలక గణాంకాలు (2025-26):
- పూర్తి విద్యుదీకరణ: భారత రైల్వేలోని బ్రాడ్ గేజ్ నెట్వర్క్ మార్చి 2026 నాటికి 99.6% విద్యుదీకరణ పూర్తి చేసుకుంది. ఇది బ్రిటన్, రష్యా, చైనా వంటి దేశాల కంటే ఎక్కువ.
- భారీ ఆదాయం: 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రైల్వే శాఖ సుమారు ₹80,000 కోట్ల ఆదాయాన్ని ఆర్జించింది.
- ప్రయాణికుల సంఖ్య: గడిచిన ఏడాదిలో రికార్డు స్థాయిలో 741 కోట్ల మంది ప్రయాణికులను రైల్వే సురక్షితంగా గమ్యస్థానాలకు చేర్చింది.
- సరుకు రవాణా: మొత్తం 1,670 మిలియన్ టన్నుల సరుకు రవాణా జరిగి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం ఇచ్చింది.
ఆధునీకరణలో అగ్రగామి:
వందే భారత్ నెట్వర్క్: స్వదేశీ సాంకేతికతతో తయారైన వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ ద్వారా 2025-26లో 3.98 కోట్ల మంది ప్రయాణించారు. జనవరి 2026లో ప్రారంభమైన వందే భారత్ స్లీపర్ సేవలు కూడా విశేష ఆదరణ పొందుతున్నాయి.
అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్: సామాన్య ప్రజల కోసం 60కి పైగా ఆధునిక నాన్-ఏసీ రైళ్లు (Amrit Bharat) ప్రస్తుతం నడుస్తున్నాయి.
కవచ్ (Kavach): రైళ్ల ఢీకొనడాన్ని అడ్డుకునే స్వదేశీ ‘కవచ్’ వ్యవస్థను ఇప్పటికే 3,100 కిలోమీటర్ల మేర ఏర్పాటు చేశారు. మరో 24,400 కిలోమీటర్ల మేర పనులు వేగంగా జరుగుతున్నాయి.
హైస్పీడ్ కారిడార్స్: ముంబై-అహ్మదాబాద్ బుల్లెట్ ట్రైన్ ప్రాజెక్టుతో పాటు, ఢిల్లీ-వారణాసి, హైదరాబాద్-బెంగళూరు వంటి 7 కొత్త హైస్పీడ్ కారిడార్ల అభివృద్ధికి ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి.
డిజిటల్ విప్లవం – రైల్ వన్ యాప్ (RailOne):
ప్రయాణికుల సౌకర్యార్థం జూలై 2025లో ‘RailOne’ యాప్ను ప్రారంభించారు. టికెట్ బుకింగ్, రైలు ఎంక్వైరీ, ఫిర్యాదుల పరిష్కారం వంటి సేవలన్నీ ఒకే వేదికపైకి వచ్చాయి. 1,400కు పైగా స్టేషన్లలో ఇంటిగ్రేటెడ్ ప్యాసింజర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ (IPIS) అందుబాటులోకి వచ్చింది.
Also read:
