Vijaya Dasami 2026: విజయదశమి పర్వదినాన్ని భక్తులు ఎంతో విశిష్టంగా భావిస్తారు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా జరుపుకునే ఈ పండుగ రోజున అమ్మవారి ఆరాధనతో పాటు ఆయుధ పూజ, శమి వృక్ష పూజ, అపరాజితా దేవి పూజ వంటి ఆచారాలు నిర్వహిస్తారు. 2026లో విజయదశమి అక్టోబర్ 20, మంగళవారం వస్తోంది. ఈ సందర్భంగా ఇంట్లో పూజ చేసుకునేందుకు, ఆయుధ పూజకు, విజయ ముహూర్తంలో కొత్త పనులు ప్రారంభించేందుకు అనుకూలమైన సమయాలపై భక్తుల్లో ఆసక్తి నెలకొంది.
రాజరాజేశ్వరీ దేవి అనుగ్రహం కోసం ఇలా పూజ
విజయదశమి సందర్భంగా విజయవాడలోని కనకదుర్గమ్మను రాజరాజేశ్వరీ దేవి అలంకారంలో దర్శించుకునే సంప్రదాయం భక్తుల్లో ప్రత్యేకమైన భక్తిభావాన్ని కలిగిస్తుంది. రాజరాజేశ్వరీ అమ్మవారి అనుగ్రహం కోసం ఇంట్లో దీపారాధన అనంతరం “రాజరాజేశ్వరీ రాజ్యదాయినీ రాజ్యవల్లభ” అనే నామాన్ని 21 సార్లు జపించవచ్చని భక్తి సంప్రదాయంలో చెబుతారు.
అమ్మవారికి కొబ్బరి ముక్కలు, అరటిపండ్లు, పాయసాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించి పూజ చేయవచ్చు. అనంతరం అమ్మవారిని ధ్యానిస్తూ భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రార్థన చేసుకోవచ్చు.
రాజరాజేశ్వరీ ధ్యాన శ్లోకం
విజయదశమి రోజున రాజరాజేశ్వరీ దేవిని ధ్యానిస్తూ ఈ శ్లోకాన్ని భక్తితో పారాయణం చేయవచ్చని చెబుతారు:
“హే చారుస్మిత చంద్రబింబ వదనా
హ్రీంకార మంత్రోజ్వలా
శ్రీచక్ర స్థిత బిందు మధ్య నిలయా
శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ
యా చింతామణి గేహ మందలరు వార్యా
షోడశి శ్రీకలా
శ్రీ చిచ్ఛక్తి వటంచు గొల్చెదనమ్మా
శివ శ్రీ శ్రీకరి శంకరి”
ఈ శ్లోకంలోని భావాన్ని అర్థం చేసుకుంటూ ప్రార్థించడం ముఖ్యమని భక్తి సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. రాజరాజేశ్వరీ దేవిని ప్రసన్నమైన ముఖం కలిగిన దేవతగా, శ్రీచక్రంలోని బిందు స్థానంలో కొలువై ఉన్న శక్తి స్వరూపిణిగా, జ్ఞానం-చైతన్యాన్ని ప్రసాదించే అమ్మవారిగా స్తుతించే భావం ఇందులో కనిపిస్తుంది.
శ్లోకం పారాయణం చేయడం సాధ్యం కానివారు రాజరాజేశ్వరీ నామాన్ని 21 సార్లు జపించవచ్చని భక్తి ప్రవచనాల్లో సూచిస్తారు.
విజయదశమి రోజు ఇంట్లో పూజ ఎప్పుడు చేయాలి?
విజయదశమి రోజున ఇంట్లో అమ్మవారికి పూజ చేయాలనుకునేవారు ఉదయం 9:20 గంటల నుంచి 10:20 గంటల మధ్య పూజ చేసుకోవచ్చని ఈ పంచాంగ ఆధారిత సూచనలో పేర్కొన్నారు.
అలాగే అభిజిత్ కాలంలో ఉదయం 11:37 గంటల నుంచి 11:55 గంటల వరకు పూజ చేసుకోవచ్చని సూచించారు.
రాత్రి సమయంలో పూజ చేయాలనుకునేవారికి రాత్రి 7:20 గంటల నుంచి 9:10 గంటల వరకు అనుకూల సమయం ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.
గమనిక: పూజా ముహూర్తాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి కొన్ని నిమిషాలు మారవచ్చు. కాబట్టి మీ ప్రాంతానికి సంబంధించిన స్థానిక పంచాంగ సమయాలను కూడా పరిశీలించడం మంచిది.
ఆయుధ పూజకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత
విజయదశమి రోజున ఆయుధ పూజ చేయడం అనేక ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న ముఖ్యమైన సంప్రదాయం. మన జీవనోపాధికి ఉపయోగపడే పనిముట్లు, పరికరాలు, వాహనాలు లేదా వృత్తికి సంబంధించిన సాధనాలను శుభ్రం చేసి పూజించడం ఈ ఆచారంలో భాగం.
పసుపు, కుంకుమ, గంధం, పుష్పాలతో పూజ చేసి, కొబ్బరికాయ కొట్టి నైవేద్యం సమర్పిస్తారు.
ఈ సంప్రదాయానికి మహాభారతంలోని అర్జునుడి కథతోనూ సంబంధం ఉందని పురాణ పరంపరలో చెబుతారు. అజ్ఞాతవాసం ముగిసిన అనంతరం అర్జునుడు శమి వృక్షంపై దాచిన ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకుని యుద్ధానికి వెళ్లిన సందర్భాన్ని విజయదశమితో అనుసంధానిస్తారు.
ఆయుధ పూజ సమయం
ఇచ్చిన పంచాంగ సూచన ప్రకారం విజయదశమి రోజున మధ్యాహ్నం 1:11 గంటల నుంచి 2:50 గంటల మధ్య ఆయుధ పూజ చేసుకోవచ్చు.
అయితే ఆయుధ పూజకు ప్రాంతానుసారం ముహూర్తం మారే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా విజయ ముహూర్తం కూడా ఈ సమయంలోనే ఉండటంతో స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించడం ఉత్తమం.
విజయ ముహూర్తం అంటే ఏమిటి?
విజయదశమి రోజున ప్రత్యేకంగా ప్రాధాన్యత కలిగిన సమయాల్లో విజయ ముహూర్తం ఒకటి. కొత్త కార్యక్రమాలు ప్రారంభించడానికి, ముఖ్యమైన పనులకు శ్రీకారం చుట్టడానికి ఈ సమయాన్ని శుభప్రదంగా భావించే సంప్రదాయం ఉంది.
2026లో విజయదశమి అక్టోబర్ 20, మంగళవారం జరగనుంది. సికింద్రాబాద్ ప్రాంతానికి అందుబాటులో ఉన్న పంచాంగ వివరాల ప్రకారం విజయ ముహూర్తం మధ్యాహ్నం 1:57 నుంచి 2:44 గంటల వరకు ఉంది.
దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో సూర్యోదయం, స్థానిక అక్షాంశ-రేఖాంశాల ఆధారంగా ఈ సమయం కొన్ని నిమిషాలు ముందుకు లేదా వెనక్కు మారవచ్చు. ఉదాహరణకు ఢిల్లీకి 1:59–2:45గా పంచాంగ సమయం ఉంది.
అందువల్ల కొత్త వ్యాపారం ప్రారంభించడం, ముఖ్యమైన పనికి శ్రీకారం చుట్టడం లేదా ఇతర శుభకార్యాల కోసం ముహూర్తాన్ని ఉపయోగించాలనుకునేవారు తమ ప్రాంతానికి సంబంధించిన సమయాన్ని నిర్ధారించుకోవాలి.
విజయదశమి రోజు జమ్మి చెట్టును ఎందుకు పూజిస్తారు?
విజయదశమి రోజున జమ్మి చెట్టును పూజించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది. దీనినే చాలా ప్రాంతాల్లో జమ్మి చెట్టు పూజగా పిలుస్తారు.
మహాభారత సంప్రదాయంలో పాండవులు తమ ఆయుధాలను జమ్మి వృక్షంపై దాచిన కథతో ఈ చెట్టు పూజకు సంబంధం ఉందని చెబుతారు. అందుకే విజయదశమి రోజున శమి వృక్షాన్ని దర్శించి, పూజించి, నమస్కరించే ఆచారం ఏర్పడింది.
జమ్మి చెట్టుకు పసుపు, కుంకుమ సమర్పించి, పుష్పాలతో పూజ చేసి భక్తితో నమస్కరించడం ఆచారంగా కనిపిస్తుంది.
విజయదశమి రోజు పాలపిట్టను చూడటం వెనుక నమ్మకం
విజయదశమి రోజున పాలపిట్ట దర్శనం శుభప్రదమనే నమ్మకం కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉంది. పూర్వకాలంలో విజయదశమి సందర్భంగా సీమోల్లంఘనం వంటి ఆచారాల్లో భాగంగా ప్రకృతిలో కనిపించే కొన్ని శుభసూచకాలను దర్శించేవారని ధార్మిక సంప్రదాయాలు చెబుతాయి.
పాలపిట్టను చూడటం వల్ల శుభం కలుగుతుందనే విశ్వాసం కూడా ఈ సంప్రదాయంలో భాగమే. ఇది ఒక ధార్మిక విశ్వాసం మాత్రమే; దీనిని శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన ఫలితంగా చూడకూడదు.
తిరుమలలో చక్రస్నానానికి ప్రాధాన్యత
తిరుమల శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాల ముగింపు సందర్భంగా నిర్వహించే చక్రస్నానం కూడా ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమం. ఈ సందర్భంగా శ్రీ మలయప్ప స్వామివారి సుదర్శన చక్రానికి పుష్కరిణిలో స్నపనం నిర్వహించే సంప్రదాయం ఉంది.
చక్రస్నానం సమయంలో పుష్కరిణిలో పవిత్ర స్నానం చేయడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఇది శ్రీవారి భక్తుల్లో ఎంతో పవిత్రమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది.
విజయదశమి రోజున గుర్తుంచుకోవాల్సిన సమయాలు
| పూజ / కార్యక్రమం | సమయం |
|---|---|
| ఇంట్లో అమ్మవారి పూజ | ఉదయం 9:20 – 10:20 |
| అభిజిత్ కాలంలో పూజ | ఉదయం 11:37 – 11:55 |
| ఆయుధ పూజ | మధ్యాహ్నం 1:11 – 2:50 |
| విజయ ముహూర్తం – సికింద్రాబాద్ | మధ్యాహ్నం 1:57 – 2:44 |
సికింద్రాబాద్‌కు సంబంధించిన విజయ ముహూర్తం పంచాంగ వివరాలు 1:57–2:44గా ఉన్నాయి; ఇతర ప్రాంతాల్లో సమయాల్లో స్వల్ప తేడాలు ఉండవచ్చు.
విజయదశమి పూజలో ముఖ్యమైన విషయం
విజయదశమి పూజను భక్తి, శ్రద్ధతో నిర్వహించడం ఈ పండుగలో ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇంట్లో దీపారాధన చేసి, ఇష్టదైవాన్ని ప్రార్థించి, కుటుంబ సభ్యుల శ్రేయస్సు కోసం సంకల్పం చేసుకోవచ్చు.
అమ్మవారి నామస్మరణ, ఆయుధ పూజ, శమి వృక్ష పూజ వంటి ఆచారాలు ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు, కుటుంబ ఆచారాలను బట్టి మారవచ్చు. అందువల్ల మీ కుటుంబ సంప్రదాయం లేదా స్థానిక పంచాంగ విధానానికి అనుగుణంగా పూజలు నిర్వహించడం మంచిది.
గమనిక: పైన పేర్కొన్న పూజా విధానాలు, శుభఫలితాలు ధార్మిక సంప్రదాయాలు, పంచాంగ విశ్వాసాల ఆధారంగా చెప్పబడినవి. వీటిని శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన ఫలితాలుగా పరిగణించకూడదు. పూజా ముహూర్తాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారే అవకాశం ఉన్నందున స్థానిక పంచాంగాన్ని పరిశీలించండి.
