పాత ₹50, ₹100 నోట్లు ఇంట్లో ఉన్నాయా? లక్షలు, కోట్లు కురిపిస్తున్న కరెన్సీ క్రేజ్.. అసలు నిజాలివే!

ఈ మధ్య కాలంలో సోషల్ మీడియా వేదికల్లోనూ, వివిధ వెబ్‌సైట్లలోనూ ఒక వార్త విపరీతంగా ఆకర్షిస్తోంది. మీ వద్ద పాత కాలం నాటి ₹50 లేదా ₹100 నోట్లు ఉంటే.. వాటిని ఆన్‌లైన్‌లో అమ్మి రాత్రికి రాత్రే లక్షాధికారులు లేదా కోటీశ్వరులు అయిపోవచ్చనే ప్రచారం జోరుగా సాగుతోంది. పాత పెట్టెలు, డ్రాయర్లు సర్దేటప్పుడు కనిపించే ఈ పాత నోట్లను విసిరేయకుండా భద్రపరుచుకుంటే భారీగా లాభాలు పొందవచ్చని ఈ కథనాలు చెప్తుంటాయి.

అయితే, కరెన్సీ నోట్లు మరియు నాణేల సేకరణను ‘న్యూమిస్మాటిక్స్’ (Numismatics) అంటారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అరుదైన నాణేలు, కరెన్సీ నోట్లను సేకరించే అలవాటు ఉన్న ధనవంతులు, కలెక్టర్లు భారీగా డబ్బులు వెచ్చించి వాటిని కొనుగోలు చేస్తారనేది నిజమే అయినప్పటికీ, సోషల్ మీడియాలో వచ్చే ప్రతి ప్రకటన నిజం కాదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

ఫ్యాన్సీ నంబర్లు, ప్రింటింగ్ లోపాలు.. ఇవే డిమాండ్‌కు ప్రధాన కారణం

కరెన్సీ మార్కెట్‌లో అన్ని రకాల పాత నోట్లకు లక్షల రూపాయల ధర రాదు. కొన్ని ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు ఉన్న నోట్లకు మాత్రమే కలెక్టర్లు వేలల్లో లేదా కొన్ని అరుదైన సందర్భాల్లో లక్షల్లో ప్రీమియం ధర చెల్లించడానికి ముందుకు వస్తారు.

సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యత ఉన్న నంబర్లు: కరెన్సీ నోట్ సిరీస్‌లో చివరగా ‘786’ వంటి నంబర్లు రావడం లేదా అన్ని ఒకే అంకెలు (ఉదాహరణకు 111111, 999999) ఉండే ఫ్యాన్సీ నంబర్లకు మార్కెట్లో మంచి క్రేజ్ ఉంటుంది.

ప్రింటింగ్ మిస్టేక్స్ (Error Notes): ఆర్‌బీఐ ప్రెస్ నుంచి నోట్లు ప్రింట్ అయ్యేటప్పుడు జరిగే లోపాలు (మిస్-అలైన్‌మెంట్, తప్పుగా పడిన నంబర్లు, ఒకవైపు ప్రింట్ పడకపోవడం) ఉన్న నోట్లు మార్కెట్లోకి రావడం అత్యంత అరుదు. ఇలాంటి నోట్లను కలెక్ట్ చేయడానికి కొనుగోలుదారులు ఆసక్తి చూపుతారు.

నోట్ల కండిషన్: పాత నోటు అయినప్పటికీ అది చిరిగిపోకుండా, ఎలాంటి మడతలు లేదా మరకలు లేకుండా ‘యూఎన్‌సీ’ (Uncirculated – సరికొత్తగా) కండిషన్‌లో ఉంటేనే దానికి విలువ ఉంటుంది.

ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు.. పెరుగుతున్న సైబర్ మోసాలు

ప్రస్తుతం ఇబే (eBay), క్వికర్ (Quikr) లేదా ప్రత్యేక కరెన్సీ ఫోరమ్‌ల వంటి ఆన్‌లైన్ వేదికల ద్వారా పాత నోట్లను నేరుగా కొనుగోలుదారులకు విక్రయించే సదుపాయం అందుబాటులోకి వచ్చింది. దీనిని ఆసరాగా చేసుకుని సైబర్ నేరగాళ్లు సరికొత్త మోసాలకు తెరతీశారు.

మీ వద్ద ఉన్న నోటుకు రూ.25 లక్షలు లేదా రూ.50 లక్షలు ఇస్తామంటూ వాట్సాప్, టెలిగ్రామ్ లేదా ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా ఆశ చూపిస్తారు. ఆ తర్వాత రిజిస్ట్రేషన్ ఫీజు, ఆర్‌బీఐ టాక్స్ లేదా లీగల్ క్లియరెన్స్ ఛార్జీల పేరిట ముందుగా రూ.10,000 నుండి రూ.50,000 వరకు డిపాజిట్ చేయించుకుని బోర్డు తిప్పేస్తున్నారు.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఏం చెబుతోంది?

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) పాత నోట్లు, నాణేల కొనుగోలు లేదా అమ్మకాల వ్యవహారాల్లో ఎప్పుడూ జోక్యం చేసుకోదు. అంతేకాకుండా, ఇలాంటి లావాదేవీల కోసం ఆర్‌బీఐ ఎలాంటి ఫీజులు లేదా ఛార్జీలను వసూలు చేయదని మరియు ఎవరికీ ఎలాంటి అధికారిక సర్టిఫికెట్లను జారీ చేయదని కేంద్ర బ్యాంక్ గతంలోనే స్పష్టమైన హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఆర్‌బీఐ పేరుతో వచ్చే నకిలీ లేఖలను చూసి మోసపోవద్దని ప్రజలకు సూచించింది.

కాబట్టి, మీ వద్ద ఉన్న పాత ₹50, ₹100 లేదా ట్రాక్టర్ బొమ్మ ఉన్న ₹5 నోటు అరుదైనదే అయినప్పటికీ, దానిని విక్రయించే ముందు విశ్వసనీయమైన మార్కెట్ ధరలను స్వయంగా పరిశీలించుకోవాలి. ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ గుర్తుతెలియని వ్యక్తులకు ముందస్తుగా డబ్బులు చెల్లించడం కానీ, మీ బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు (OTP, ఆన్‌లైన్ బ్యాంకింగ్ పాస్‌వర్డ్‌లు) పంచుకోవడం కానీ చేయవద్దని సైబర్ భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.